جلد 14 - ویژه نامه حقوق بشر و حقوق شهروندی
جلد 14 - ویژه نامه حقوق بشر و حقوق شهروندی صفحات 524-515 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،
2- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
3- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران،
2- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
3- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران،
چکیده:
زمینه و هدف: مهریه یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در نزد فقهای اسلامی اعم از شیعه و سنی است. علاوه بر این، دیدگاه‌های حقوقی درباره نکاح و مهریه تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی ماهیت مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه و تأثیر آن بر عقد نکاح بپردازد.
مواد و روش‌ها: روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است که با بهره‌گیری از منابع فقهی، آیات و روایات و همچنین کتب و مقالات حقوقی و فقهی به بررسی ماهیت مهریه در نزد فقهای مذاهب خمسه پرداخته است.
یافته‌ها: مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه دارای دو جنبه است؛ اولاً، جنبه حقوقی که مهریه را نوعی معاوضه تلقی می‌کند و جنبه اقتصادی به آن می‌بخشد؛ دوماً، رویکردی که نکاح را غیر معاوضی و به تبع آن مهریه را نوعی عمل اخلاقی می‌داند و بیانگر رویکرد محبت‌آمیز و مبتنی بر علاقه در عقد نکاح و اخلاقی‌بودن مهر است.
نتیجه‌گیری: اهل سنت و مذاهب منبعث از آن طرفدار رویکرد معاوضی‌بودن مهر هستند. همین رویه در نزد برخی از فقهای شیعی نیز دیده می‌شود، اما فقهای امامیه غالباً نکاح و به تبع آن مهر را مقوله‌ای مبتنی بر علاقه و اخلاقی می‌دانند که در رویکردهای حقوقی نیز بازتاب یافته است. بر این اساس مهر تنها مقوله‌ای در زمره عقود نیست و نمی‌توان اخلاق و علاقه را از مهر جدا دانست.
مواد و روش‌ها: روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است که با بهره‌گیری از منابع فقهی، آیات و روایات و همچنین کتب و مقالات حقوقی و فقهی به بررسی ماهیت مهریه در نزد فقهای مذاهب خمسه پرداخته است.
یافته‌ها: مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه دارای دو جنبه است؛ اولاً، جنبه حقوقی که مهریه را نوعی معاوضه تلقی می‌کند و جنبه اقتصادی به آن می‌بخشد؛ دوماً، رویکردی که نکاح را غیر معاوضی و به تبع آن مهریه را نوعی عمل اخلاقی می‌داند و بیانگر رویکرد محبت‌آمیز و مبتنی بر علاقه در عقد نکاح و اخلاقی‌بودن مهر است.
نتیجه‌گیری: اهل سنت و مذاهب منبعث از آن طرفدار رویکرد معاوضی‌بودن مهر هستند. همین رویه در نزد برخی از فقهای شیعی نیز دیده می‌شود، اما فقهای امامیه غالباً نکاح و به تبع آن مهر را مقوله‌ای مبتنی بر علاقه و اخلاقی می‌دانند که در رویکردهای حقوقی نیز بازتاب یافته است. بر این اساس مهر تنها مقوله‌ای در زمره عقود نیست و نمی‌توان اخلاق و علاقه را از مهر جدا دانست.
واژه‌های کلیدی: مهریه، عقد نکاح، مذاهب خمسه، ازدواج
نوع مطالعه: پژوهشي |
دریافت: 1399/1/25 | پذیرش: 1399/5/24
دریافت: 1399/1/25 | پذیرش: 1399/5/24
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |