دوره 20، شماره 61 - ( 1-1405 )
جلد 20 شماره 61 صفحات 93-80 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.،
2- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: حق بر سلامت کودکان در مخاصمات مسلحانه، در تلاقی میان حقوق پزشکی و حقوق بشردوستانه، یکی از بنیادیترین حقوق بشری به شمار میرود که هدف آن صیانت از تمامیت جسمی، روانی و اجتماعی کودک در شرایط بحران است. با این حال، شکاف فزاینده میان هنجارهای تثبیتشده حقوق بینالملل و واقعیتهای اجرایی، کارآمدی این حمایت را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. این پژوهش با تمرکز بر حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، در پی تحلیل این گسست ساختاری و بازتاب آن بر حق بر سلامت کودکان است.
روش: این مطالعه با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و هنجاری، ضمن تبیین چهارچوبهای نظری حق بر سلامت و اصول حقوق بشردوستانه، به بررسی موردی یک واقعه عینی پرداخته و میزان انطباق رفتارهای عملی با تعهدات حقوقی را مورد ارزیابی قرار میدهد.
ملاحظات اخلاقی: در انجام این پژوهش اصول امانتداری علمی، استناد دقیق به منابع حقوقی و رعایت معیارهای صداقت پژوهشی مورد توجه قرار گرفته و از هرگونه تحریف یا استفاده غیر مستند از منابع پرهیز شده است.
یافتهها: یافتهها نشان میدهد که در پرونده حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، نقضها صرفاً در سطح تخطی از اصول کلی حقوق بشردوستانه باقی نمانده، بلکه به صورت مشخص، شامل: 1ـ هدفگیری مستقیم یک محیط آموزشی فاقد هرگونه کاربری نظامی (نقض اصل تفکیک)؛ 2ـ تحمیل آسیبهای گسترده و قابل پیشبینی به سلامت جسمی و روانی کودکان در سطحی فراتر از هرگونه مزیت نظامی متصور (اصل تناسب)؛ 3ـ فقدان هرگونه ارزیابی پیشینی از پیامدهای سلامتمحور در فرآیند تصمیمگیری عملیاتی (نقض تعهدات احتیاطی) بوده است. دادههای موردی این حادثه نشان میدهد که بیش از ۱۶۸ کودک جان باخته و طیف وسیعی از آسیبهای روانی پایدار در بازماندگان ثبت شده که بیانگر فروپاشی همزمان سه بُعد سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی) است.
نتیجهگیری: این پژوهش نتیجه میگیرد که پرونده میناب نمونهای عینی از ناکارآمدی ساختاری نظام حقوق بینالملل در «درونیسازی ملاحظات سلامت کودکان» در ارزیابی مشروعیت عملیات نظامی است. بر این اساس، پیشنهاد میشود: ۱ـ «سلامت کودکان» به عنوان یک شاخص الزامآور در سنجش تناسب حملات در دستورالعملهای نظامی بینالمللی گنجانده شود؛ ۲ـ انجام «ارزیابیهای سلامتمحور پیشینی» به عنوان شرط مشروعیت عملیات نظامی الزامی گردد؛ ۳ـ حمله به فضاهای کودکمحور، مانند مدارس، در قالب «نقض شدید سلامتمحور» به عنوان یک دسته مستقل از تخلفات بینالمللی شناسایی شود.
روش: این مطالعه با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و هنجاری، ضمن تبیین چهارچوبهای نظری حق بر سلامت و اصول حقوق بشردوستانه، به بررسی موردی یک واقعه عینی پرداخته و میزان انطباق رفتارهای عملی با تعهدات حقوقی را مورد ارزیابی قرار میدهد.
ملاحظات اخلاقی: در انجام این پژوهش اصول امانتداری علمی، استناد دقیق به منابع حقوقی و رعایت معیارهای صداقت پژوهشی مورد توجه قرار گرفته و از هرگونه تحریف یا استفاده غیر مستند از منابع پرهیز شده است.
یافتهها: یافتهها نشان میدهد که در پرونده حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، نقضها صرفاً در سطح تخطی از اصول کلی حقوق بشردوستانه باقی نمانده، بلکه به صورت مشخص، شامل: 1ـ هدفگیری مستقیم یک محیط آموزشی فاقد هرگونه کاربری نظامی (نقض اصل تفکیک)؛ 2ـ تحمیل آسیبهای گسترده و قابل پیشبینی به سلامت جسمی و روانی کودکان در سطحی فراتر از هرگونه مزیت نظامی متصور (اصل تناسب)؛ 3ـ فقدان هرگونه ارزیابی پیشینی از پیامدهای سلامتمحور در فرآیند تصمیمگیری عملیاتی (نقض تعهدات احتیاطی) بوده است. دادههای موردی این حادثه نشان میدهد که بیش از ۱۶۸ کودک جان باخته و طیف وسیعی از آسیبهای روانی پایدار در بازماندگان ثبت شده که بیانگر فروپاشی همزمان سه بُعد سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی) است.
نتیجهگیری: این پژوهش نتیجه میگیرد که پرونده میناب نمونهای عینی از ناکارآمدی ساختاری نظام حقوق بینالملل در «درونیسازی ملاحظات سلامت کودکان» در ارزیابی مشروعیت عملیات نظامی است. بر این اساس، پیشنهاد میشود: ۱ـ «سلامت کودکان» به عنوان یک شاخص الزامآور در سنجش تناسب حملات در دستورالعملهای نظامی بینالمللی گنجانده شود؛ ۲ـ انجام «ارزیابیهای سلامتمحور پیشینی» به عنوان شرط مشروعیت عملیات نظامی الزامی گردد؛ ۳ـ حمله به فضاهای کودکمحور، مانند مدارس، در قالب «نقض شدید سلامتمحور» به عنوان یک دسته مستقل از تخلفات بینالمللی شناسایی شود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
دریافت: 1405/1/15 | پذیرش: 1405/2/30
دریافت: 1405/1/15 | پذیرش: 1405/2/30
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |