سازمان‌های مدیریت جمعی، گونه منسجم و جمعی اداره حقوق مالکیت ادبی و هنری هستند که در موقعیت‌های ناشی از پیچیدگی و گستردگی دسترسی به آثار، به احقاق حق مؤلفان و هنرمندان می‌پردازند. این سازمان‌ها در کشورهای مختلف با عنایت به شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ملی از تنوع زیادی برخوردارند. در مقاله حاضر تلاش می‌شود با تکیه بر روش تحلیلی ـ توصیفی ضمن مطالعه تطبیقی سازمان‌ها در کشورهای گوناگون، تفاوت‌ها و شباهت‌های نظام‌های حقوق نوشته و عرفی را در تأسیس سازمان، نقش دولت در سازمان‌ها، روابط اعضا و کاربران با سازمان واکاوی نموده و سرانجام به بیان پیشنهادات مقتضی بپردازد. با وجود این، می‌توان پذیرفت که اکنون مرزهای سنتی نظام حقوق نوشته و عرفی دچار تغییر شده و از یکدیگر متأثر گردیده‌اند. از این رو سازمان‌های معاصر آمیزه‌ای از هر دو نظام خواهند بود.