fa حبس‌زدایی در پرتو منشور حقوق شهروندی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> به صورت کلی، مطابق مطالعات و تحقیقات انجام‌شده در اکثر کشورها، از جمله در ایران، جزای زندان در برآورده‌کردن رسالت‌ها و اهدافش که همانا اصلاح مجرمان و پیشگیری اولیه و ثانویه ازتکرار بزه بوده است، عملکرد موفقی نداشته است و در این بین، حقوق شهروندی زندانیان نیز به عنوان یک شهروند رعایت نشده است که بر همین اساس به سمت حبس‌زدایی گام برداشته است. هدف ما در این مقاله دستیابی به دلایل عدول از کیفر حبس با تأکید بر منشور حقوق شهروندی می‌باشد.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی نگارش شده است.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها حاکی از این است که چنانچه علل حبس‌زدایی را از دو بعد نظری و عملی بررسی کنیم. دکترین حقوق که مخالف کیفر حبس بودند. همچنین مکاتب فکری و فلسفی که مجازات زندان را برای اصلاح سودمند نمی‌دانستند، در دسته علل نظری قرار می‌گیرند و از بعد دیگر، بعد عملی است که توسط مقنن و دستگاه قضا با تصویب بخشنامه‌های حبس‌زدا عملی می‌شود. بنابراین یافته‌ها حاکی از این است که به دلیل شکست اهداف زندان و ایضاً هزینه‌های زندان نظام کیفری به سمت حبس‌زدایی سوق پیدا کرد.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> عدول از حبس در هر دوره علل خاصی داشته است، لیکن شکست سیاست اصلاح زندان مهم‌ترین دلیل در هر دوره بوده و همچنین عللی همچون عوامل اقتصادی (هزینه‌های نگهداری شخص زندانی نیروی انسانی در اداره زندان‌ها و...)، تورم جمعیت کیفری به خصوص در جرائم مربوط به مواد مخدر، عدم موفقیت در سیاست بازسازی و اصلاح‌نمودن محکومین در زندان و پیشگیری از تکرار بزه در اشخاصی که در زندان اصلاح شده‌اند، در دوره قبل از انقلاب و در دوره پهلوی سیاست رضاخان بر تبعید بود. همچنین در دوره محمدرضاشاه این روند ادامه یافت در قانون 1361 نیر که بعد از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی صورت پذیرفت، نقش مذهب و هزینه‌های اقتصادی که مجرمان بر دوش نظام می‌گذاشتند، زمینه را برای حبس‌زدایی درقانون مجازات اسلامی مصوب 1392 فراهم نمودند که طی این دوره‌ها مجازات به سمت عدول از کیفر حبس پیش رفت.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and aim:</strong> In accordance with related works in most of countries, including Iran, penalty of imprisonment has not only been unsuccessful in achieving its goal of correcting offenders and preventing them from repeating a crime, but also the results have showed that prisoners have been deprived of their citizenship rights in prisons. Accordingly, many attempts have been made to emphasize the importance of decarceration. The present research aimed to explore the importance of decarceration from the standpoint of citizenship rights.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> A descriptive-analytical method was used in this research.<br> <strong>Findings:</strong> In this research causes for decarceration were studied from both theoretical and practical aspects. Intellectual and philosophical schools and the ideology of law which deem the penalty of imprisonment ineffective to correct offenders are categorized as theoretical reasons. On the other hand, the practical aspect is materialized by the legislator and the judicial system through issuing decarceration directives. Therefore, findings illustrated that the penal system shifted to decarceration due to the high cost of keeping offenders in prisons and imprisonment&#39;s failure to achieve its goals.&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> There has been multiple causes for decarceration in each government. However, the shortcomings in the policy of imprisonment on correcting offenders is considered the chief reason. For example, economic factors such as the high cost of maintaining prisons, a considerable rise in the number of criminal prisoners, especially in crimes associated with drugs, the failure in chastisement of offenders and preventing them from repeating crimes were Reza Khan&#39;s reasons to replace exile with imprisonment, and it was also followed by his son, Mohammad Reza Shah. However, after the Islamic revolution, religious reasons and high cost of keeping prisoners set the stage to issue an Act for the penal code in 2013. According to this law, imprisonment was expected not to be meted out to all types of crimes.<br> <br> <strong>Please cite this article as:</strong> Shohani M, Haghpanahian A, Mostafazadeh F. Decarceration in Light of the Charter of Civil Rights. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2019; 419-432.</div> مجازات حبس؛ حبس‌زدایی؛ حقوق شهروندی Imprisonment, Decarceration, Citizenship Rights 419 432 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1669-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Shohani مجید شوهانی majid.shouhani63@gmail.com 100319475328460010757 100319475328460010757 No University of Justice, Tehran, Iran دانشگاه عدالت، تهران، ایران Abbas Haghpanahian عباس حق پناهیان .A.Haghpanahan@Gmail.com 100319475328460010758 100319475328460010758 Yes Faculty Member, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, University of Justice, Tehran, Iran. (Corresponding Author) عضو هیأت‌علمی گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Fahim Mostafazadeh فهیم مصطفی‌زاده fahimmostafazadeh@gmail.com 100319475328460010759 100319475328460010759 No Faculty Member, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, University of Justice, Tehran, Iran عضو هیأت‌علمی گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران