fa تبیین مبانی فقهی (قواعد عملی تضمین‌کننده) تعامل انسان با محیط زیست در سلامت جامعه پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> محیط زیست سالم برای زندگی یکی از نعمت‌های الهی و از امور مورد توجه مردم است نفسی که مایه حیات انسان است؛ از محیط زیست سالم گرفته می‌شود و محیط زیست سالم نیازمند تعامل سازنده انسان با آن‌ها می‌باشد، امروزه قطع بی‌رویه درختان و چرای بی‌رویه و تخریب محیط زیست توسط انسان نمونه‌های از عدم تعامل می‌باشد که متأسفانه شاهد برهم‌خوردن این تعادل در عصر جدید می‌باشیم، خداوند انسان را آزاد آفریده است، لیکن این حق نباید با قاعده لاضرر که اسلام با استناد به آن، مخالف ضرررسانیدن هست، باشد. هدف ما در این تحقیق شناسایی موارد فقهی احترام به طبیعت و تعامل سازنده با این نعمت الهی می‌باشد.<br> <strong>مواد و روش&rlm;ها:</strong> پژوهش حاضراز نوع توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از منبع کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از روش فیش‌برداری از کتب، مقالات و پایان‌نامه‌ها تدوین گشته است.<br> <strong>یافته&rlm;ها:</strong> یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ظرفیت‌های موجود در فقه اسلامی به گونه‌ای است که می‌توان برای اثبات حق انسان بر محیط زیست سالم از آیات و روایات استفاده کرد، در فقه اسلامی برای استفاده از طبیعت، همان‌گونه که مورد اشاره واقع گردید، خداوند انسان را آزاد آفریده است، اما در مقابل این اصل، قاعده لاضرر و قواعد دیگر نیز وجود دارد که از آسیب‌رسانیدن به طبیعت به هر بهانه‌ای حتی با استناد به قاعده تسلیط بر حذر می‌دارد.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> دین اسلام به عنوان کامل‌ترین دین، تمام قواعد بشری را پیش ‌بینی نموده است و در خصوص ارتباط انسان با طبیعت نیز تدابیری اندیشیده است، انسان بر پهنه زمین، خود بخشی از طبیعت و عضوی از اعضای روییده بر پیکره خاک طبیعت است. آسیب رسانیدن انسان به طبیعت، با آسیب‌رسانیدن به خویش تمایزی ندارد. بنابراین برای حفظ و بهره‌مندی منافع شخصی خود نباید به تخریب و آسیب طبیعت بیانجامد، در اسلام دو نوع احکام اولیه و ثانویه وجود دارد و چنانچه حکم آسیب به طبیعت در احکام اولیه یافت نشد، باید با ایجاد احکام ثانویه و قواعد فقهی تضمین‌کننده، جلوی هرگونه ضرر و زیان به طبیعت گرفته شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> A healthy environment for living is one of the divine blessings and one of the things that people pay attention to is the soul that is the source of human life; It is taken from a healthy environment, and a healthy environment requires constructive human interaction with them. Today, indiscriminate felling of trees and uncontrolled grazing, and destruction of the environment by humans are examples of this interaction, which unfortunately sees this balance upset. In the new age, God has created man free, but this right should not be in accordance with the rule of no harm, according to which Islam is opposed to harm, our aim in this study is to identify jurisprudential cases of respect for nature and constructive interaction with this divine blessing.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The present study is descriptive and analytical and has been compiled using a library source and using the method of taking notes from books, articles and dissertations.<br> <strong>Findings:</strong> The findings of this study show that the existing capacities in Islamic jurisprudence are such that verses and hadiths can be used to prove the human right to a healthy environment. In Islamic jurisprudence to use nature, as mentioned God created man free, but against this principle, there is also a harmless rule that warns against harming nature under any pretext, even citing the rule of domination.<br> <strong>Conclusion:</strong> The religion of Islam, as the most complete religion, has foreseen all human rules and has thought of measures regarding man&#39;s relationship with nature. Man is a part of nature on the earth and a member of the organs growing on the body of nature. Human harm to nature is no different from harming oneself. Therefore, in order to protect and enjoy one&#39;s personal interests, it should not lead to the destruction and harm of nature. In Islam, there are two types of primary and secondary rulings. No harm should be prevented by creating secondary rulings and guaranteeing jurisprudential rules.<br> <br> <strong>Please cite this article as:</strong> Salehi Moghaddam AM, Bahraminezhad A, Darvisi Hoveyda Y. Explaining the Jurisprudential Principles (Practical Rules Guaranteeing) Human Interaction with the Environment in the Health of Society. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2019; 395-406.</div> تعامل انسان؛ سلامت جامعه؛ قواعد فقهی؛ محیط زیست Human Interaction, Community Health, Jurisprudential Rules, Environment 395 406 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1672-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Mehdi Salehi Moghaddam امیرمهدی صالحی مقدم a.m.salehi20@gmail.com 10031947532846009212 10031947532846009212 No Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ali Bahraminezhad علی بهرامی‌نژاد ali.b.nejad@gmail.com 10031947532846009213 10031947532846009213 Yes Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding Author) گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Yousef Darvisi Hoveyda یوسف درویشی هویدا 10031947532846009214 10031947532846009214 No Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران