fa واکاوی رابطه علیت در قتل عمد در قانون مجازات اسلامی ایران و رویه قضایی مصر و تطبیق آن با حقوق شهروندی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> رابطه علیت، واسطه‌ای است که فعل و نتیجه را به هم پیوند می‌دهد و نقش این رابطه بیان سهم و تأثیر رفتار مجرمانه در نتیجه نهایی است و هیچ چیزی پیوستگی رفتار مجرمانه به نتیجه را قطع نکرده باشد که در این ‌بین، ارتباط بین حقوق شهروندی و قانون مجازات اسلامی معنا پیدا می‌کند. آیین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی در پی کشف و مجازات رابطه‌های علیت و سببیت در قتل عمد هستند و برای کشف این رابطه، هرچند با منشور حقوق شهروندی همراه هستند، لیکن در مواردی نادر این امکان وجود دارد که حقوق شهروندی نادیده گرفته شود، از آنجایی که این دو (فعل و نتیجه) پدیده‌ای مادی هستند، جایگاه رابطه <a name="_Hlk59112694">علیت</a> در رکن مادی جرائم می‌باشد، در حالی ‌که دیوان عالی مصر معیار رابطه علیت را بر پایه دو عنصر مادی و معنوی استوار می‌داند.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای به صورت فیش‌برداری از منابع مرتبط با تحقیق به ترابط حقوق شهروندی و قانون مجازات اسلامی ایران در انطباق با رویه قضایی مصر در قبال رابطه علیت و سببیت در قتل عمد پرداخته شده است. با عنایت به این‌که این تحقیق به صورت تطبیقی با نظام حقوقی مصر صورت پذیرفته است، محدودیت ما، عدم دسترسی به منابع، به خصوص در نظام حقوقی مصر بود.<br> <strong>ملاحظات اخلاقی:</strong> در تمام مراحل نگارش مقاله، از اصل امانتداری و صداقت پیروی شده است.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها حاکی از این است که مقنن ایرانی در مواد متعددی نظیر ماده 492 ق.م.ا. برای تحقق قتل یا هر جنایت دیگر علاوه بر آنکه رفتار مرتکب، سبب نتیجه شده باشد، استناد قتل به رفتار مرتکب را لازم دانسته است.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> قانونگذار ایرانی در مواد مختلفی احترام به حقوق شهروندی را سرلوحه خود قرار داده و استناد قتل را به رفتار مرتکب ضروری دانسته است و به آزادی‌های شهروندان احترام گذارده شده است و رویه قضایی مصر نیز همین شیوه را در پیش گرفته است، گرچه در خصوص معیار رابطه علیت، ماده خاصی در قانون مجازات مصر وجود ندارد، اما دیوان عالی مصر در احکام قضایی صادره، احراز رابطه علیت و سببیت را لازم دانسته است.</span></span></span></div> <strong>Background and Aim:</strong> The causality relationship is an intermediator binding the action and the result with the role of this relationship being the expression of the criminal action&rsquo;s share of and effect on the final result; in this regard, nothing should have cut the criminal behavior&rsquo;s connection to the result. It is in this regard that the relationship between the citizenship rights and the Islamic penal code of law gains meaning. Criminal trial procedures and Islamic penal code of law seek discovering and punishing the causality relationship and causation in the intentional murders and, in order to discover this relationship, although they are in the same line with the citizenship rights&rsquo; charter, there are rare cases in which the citizenship rights are likely to be neglected. Since these two (the action and the result) are material phenomena, the causality relationship falls in the position of the crimes&rsquo; material pillar whereas Egypt&rsquo;s supreme court realizes the causality relationship as being laid on the foundation of two elements, i.e. material and intellectual.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> Using a descriptive-analytical method and doing library research and taking notes from the resources related to the match between the citizenship rights and Islamic penal code of law and making comparisons with Egypt&rsquo;s judicial procedures, the present study tries exploring the causality relationship and causation in intentional murder. Considering the fact that this study has been conducted in comparison with Egypt&rsquo;s legal system, the main constraint was the limitation in access to the resources, especially in Egypt&rsquo;s legal system.<br> <strong>Ethical Considerations:</strong> In all the study&rsquo;s authoring stages, principle of trustworthiness and honesty have been observed.<br> <strong>Findings:</strong> Findings signified that the Iranian legislator has realized it necessary in numerous cases such as article 492 of the Islamic penal code of law for the murder or any other crime&rsquo;s actualization that the perpetrator&rsquo;s behavior should have caused the result and the murder should be accordingly attributable to the perpetrator&rsquo;s behavior.<br> <strong>Conclusion:</strong> In various cases, the Iranian legislator has placed the veneration of citizenship rights atop of his agenda and realizes the ascription of murder to a perpetrator&rsquo;s behavior as being necessary; the citizens&rsquo; freedoms have been also respected; the same procedures have also been stipulated in Egypt&rsquo;s judicial procedures though there is no special article in Egypt&rsquo;s penal code of law regarding the scale for the causality relationship; however, Egypt&rsquo;s supreme court realizes the verification of causality relationship and causation as being necessary as mentioned in the issued judicial verdicts.<br> <br> <strong>Please cite this article </strong>as: Neisi N, Barati F, PajuhandehS J. Exploring the Causality Relationship in Intentional Murder as Stated in Iran&rsquo;s Islamic Penal Code of Law and Egypt&rsquo;s Judicial Procedures and Matching them with Citizenship Rights. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2019; 323-336.<span dir="RTL"></span> رابطه علیت؛ حقوق شهروندی؛ رابطه سببیت؛ رابطه استناد؛ قتل عمد؛ جنایت بر نفس Causality Relationship, Citizenship Rights, Causation, Attribution, Intentional Murder, Crimes Against the Lives 323 336 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1609-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdolamir Neisi عبدالامیر نیسی neisyamir@yahoo.com 10031947532846009254 10031947532846009254 No Department of Jurisprudence and Islamic Law’s Basics, Ahwaz Branch, Islamic Azad University, Ahwaz, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Farajollah Barati فرج‌الله براتی farajolah.barati@yahoo.com 10031947532846009255 10031947532846009255 Yes Department of Jurisprudence and Islamic Law’s Basics, Ahwaz Branch, Islamic Azad University, Ahwaz, Iran. (Corresponding Author) گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. (نویسنده مسؤول) Sayed Jasem Pajuhandeh سیدجاسم پژوهنده pazhuhandeh@yahoo.com 10031947532846009256 10031947532846009256 No Department of Jurisprudence and Islamic Law’s Basics, Ahwaz Branch, Islamic Azad University, Ahwaz, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران