Medical Law Journal

fa چالش‌های رسیدگی به دعاوی جبران خسارت وارد بر محیط زیست ناشی از محصولات بیوتکنولوژی Challenges of Compensation Lawsuits for Environmental Damages Caused by Biotechnology Products پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: پیشرفت‌های مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی جدید که به وسیله آن با تغییر در یک موجود زنده حالت جدیدی از آن تولید یا اصلاح می‌شود، اما ناشناخته‌بودن برخی ابعاد و آثار بیوتکنولوژی می‌تواند باعث ورود خسارت به محیط زیست شود که مطالبه چنین خسارت‌هایی مستلزم طرح دعوی توسط زیان‌دیده در مرجع صلاحیتدار علیه مسئول یا متعهد و اثبات زیان و احراز رابطه سببیت بین خسارت وارده و فعل زیانبار می‌باشد، اما ویژگی‌های خاص خسارات زیست‌محیطی و محصولات بیوتکنولوژی، از جمله اینکه این نوع خسارت‌ها غالباً بسیار دیر ظاهر می‌شود، باعث شده اصول و نحوه رسیدگی به این نوع پرونده‌ها با غالب پرونده‌ها متفاوت باشد که همین امر مشکلات و چالش‌های خاصی را در عمل ایجاد نموده است، به طوری که علیرغم وجود قوانین عام مانند قانون مسئولیت مدنی و قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین وضع قوانین خاص مانند قانون ایمنی زیستی بازهم خلأها و ابهامات قانونی احساس می‌شود که هدف در اینجا بررسی و رفع این ابهامات می‌باشد. روش: این موضوع به روش توصیفی ـ تحلیلی با استفاده از منبع کتابخانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. ملاحظات اخلاقی: در نگارش این مقاله اصول و امانتداری حفظ شده است. یافته‌ها: لزوم تشکیل یک سازمان به عنوان نماینده افراد جامعه برای طرح دعاوی مربوطه، استفاده از نظریه مسئولیت محض برای تعیین مسئول با توجه به پیچیدگی این نوع خسارت‌ها، تشکیل دادگاه‌های اختصاصی برای طرح دعاوی مربوطه. نتیجه‌گیری: پس از بررسی کارکردهای بیوتکنولوژی و خطرات آن در زمینه‌های مختلف این نتیجه حاصل شد که احتمال ایجاد خسارت از طریق آن به محیط زیست، وجود دارد و چالش‌هایی مانند چگونگی تعیین خواهان، خوانده و مسئول و یا چالش تعیین دولت به عنوان خوانده یا متعهد و چالش تعیین مرجع صلاحیتدار و صدور دستور موقت شناسایی شد و به این نتیجه رسیدیم که برای تعیین خواهان به دلیل پراکندگی زیان در بین زیان‌دیدگان متعدد و عدم امکان طرح دعوی توسط تک‌تک آن‌ها بهتر است یک سازمان به عنوان نماینده افراد جامعه پیش‌بینی و تشکیل شود، به طوری که در بعضی قوانین مانند قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353به طور پراکنده پیش‌بینی شده است و برای تعیین مسئول با توجه به پیچیدگی این نوع خسارت‌ها بهتر است نظریه مسئولیت محض برای جبران این نوع خسارت‌ها اعمال شود. در مواردی که جبران خسارت توسط واردکننده خسارت به هر دلیل مانند شناسایی‌نشدن مسئول، ممکن نبود دولت به عنوان حافظ منافع عمومی متعهد به جبران خسارت باشد. برای طرح چنین دعاوی‌ایی نظر به اهمیت و پیچیدگی آن‌ها دادگاه‌های اختصاصی تشکیل شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: Advances in genetic engineering and modern biotechnology, through which a new state is produced or modified by making changes in a living organism, however, the unfamiliarity of biotechnological aspects and effects can cause damages to the environment, while the claim for such damages necessitates filing a lawsuit by the aggrieved party in the competent authority against the person who is responsible or liable, and also proving the damage and verifying the causal relationship between the damage and the harmful act. Nevertheless, the special characteristics of environmental damages and products of biotechnology, such as very late appearance, have caused the principles and methods of dealing with such cases completely different from the majority of cases. Indeed, it has created certain problems and challenges in practice. So that, despite the existence of general laws such as the Civil Liability Law and the Civil Procedure Law, as well as the establishment of special ones such as the Biosafety Law, there are still legal gaps and ambiguities in the field. The purpose of current study is to investigate and resolve these ambiguities Method: The issue was investigated in a descriptive and analytical way using a library resource. Ethical Considerations: During the research process, important principles such as trustworthiness and ethics have been preserved ocation and will be subject to its rules and effects. For the case of legislative equivocation, a solution can be sought in light of the principle of proportionality. Results: The necessity of Establishment an organization as a legal representative of society members to file a related claim; apply the theory of pure responsibility to determine the liable person and compensate the mentioned damages and requirement of special courts for filing of such lawsuits. Conclusion: After examining the functions of biotechnology and its risks in different fields, it was concluded that they can sometimes produce several environmental problems as well. As a result, challenges such as finding out the plaintiff, the defendant and the liable person, or determining the government as the defendant or the obligor and also naming the competent authority and issuing a temporary order were identified. Finally, we came to this conclusion that due to the spread of losses among many victims and the impossibility of filing a lawsuit by each one of them, it would be better to establish an organization as a legal representative of society members for determining the plaintiff. So that in certain laws, such as the Environmental Protection and Improvement Law approved in 1974, the necessity of the issue was sporadically foreseen, and due to the complexity of such damages, it is better to apply the theory of pure responsibility to determine the liable person and compensate the mentioned damages. In addition, in cases where it is not possible to compensate the damage by the person causing the damage (such as failure to identify the liable person) for any reason, the government, as the protector of public interests, will be obliged to compensate the damage. Therefore, the filing of such lawsuits, considering their importance and complexity, requires special courts. Please cite this article as: Dehghanchenari M, Mahdavi SMH, Nasiran D. Challenges of Compensation Lawsuits for Environmental Damages Caused by Biotechnology Products. Medical Law Journal. 2022; 16(Special Issue on Legal Developments): e1.</div> بیوتکنولوژی؛ محیط زیست؛ خسارت؛ دعوی Biotechnology, Environment, Damage, Lawsuit 1 20 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1592-2&slc_lang=fa&sid=1 Majid Dehghan Chenari مجید دهقان چناری majid_dehghanchenari@yahoo.com 100319475328460012291 100319475328460012291 No Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Seyed Mohammad Hadi Mahdavi سیدمحمدهادی‌ مهدوی H110mahdavi@gmail.com 100319475328460012292 100319475328460012292 Yes Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Davoud Nasiran داود نصیران dawoodnassiran@yahoo.com 100319475328460012293 100319475328460012293 No Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران