fa صندوق خسارات یا الزام به بیمه؛ حلقه‌های مفقوده حوزه محصولات دستکاری‌شده ژنتیکی؛ با کنکاشی در اسناد بین‌المللی مشابه پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">زمینه و هدف:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span style="line-height:115%">محصولات تراریخته، بالقوه، ظرفیت ایجاد خسارت‌های جانی و مالی که ممکن است اشخاص و محیط زیست را توأمان تحت تأثیر قرار دهند را دارا می‌باشند. آنچه مسلم است اینکه جامعه جهانی احتمال بروز خطر توسط </span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">موجودات اصلاح‌شده ژنتیکی (</span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">Genetically Modified Organisms</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">) را به رسمیت شناخته و به احترام همین احتمال نیز کشورهای دنیا برای رسیدن به تنوع زیستی در کنار رفع دغدغه‌های مربوط به سلامت بشر و با هدف عدم ایجاد مانع برای پیشرفت بیوتکنولوژی، پروتکل کارتاهنا (</span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">Cartagena Protocol on Biosafety</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">) را در زمینه ایمنی زیستی تصویب نمودند. اعضای این پروتکل با اتکا بر رضایت آگاهانه و ارادی بین طرفین (صادرکننده و واردکننده) و در تکمیل توافقات اولیه در مسیر تعیین برنامه‌ای برای اتخاذ یک رژیم مسئولیت نیز حرکت کرده و در نهایت پروتکل الحاقی ناگویا ـ کوالالامپور (</span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%">Nagoya - Kuala Lumpur Supplementary Protocol</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">) را تصویب نمودند</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">.<span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">روش: </span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%">این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و مراجعه به اسناد و مدارک صورت گرفته است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">.</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">ملاحظات اخلاقی:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span style="line-height:115%">در تمام مراحل نگارش این پژوهش، ضمن حفظ اصالت متن، امانتداری و صداقت رعایت شده است.<span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">یافته‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"> پروتکل ایمنی زیستی و پروتکل الحاقی ناگویا کوالالامپور</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">، نیازمند اتخاذ یک روش الزام‌آور برای جبران خسارت ناشی از محصولات دستکاری‌شده ژنتیکی و تضمین آن به همراه تدابیری برای کاستن از ریسک‌های ناشی از آن است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">.</span></span><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"> با در نظرگرفتن این ضرورت که پروتکل ایمنی زیستی و پروتکل الحاقی ناگویا کوالالامپور نیز همانند</span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"> اسناد بین‌المللی مشابه، نیازمند اتخاذ یک روش الزام‌آور برای جبران خسارت ناشی از محصولات دستکاری‌شده ژنتیکی و تضمین آن بوده است، ضمن تطبیق موضوع با پروتکل‌های بین‌المللی در موضوعات زیست‌محیطی، از جمله حمل و نقل پسماندهای خطرناک، اقدامات هسته‌ای و همچنین مواد نفتی و بررسی رژیم‌های تعیین‌شده در آن‌ها، شایسته‌ترین رژیم مسئولیت برای محصولات دستکاری‌شده ژنتیکی کاهش مسئولیت شدید خواهد بود. با تدبیر بیمه اجباری و تأسیس صندوق‌های جبرانی پیشنهاد شده است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Background and Aim:</span></span></b><span style="line-height:115%"> Genetically modified products have the potential to cause human and financial damage that may affect both individuals and the environment. What is certain is that the international community has recognized the possibility of danger posed by genetically modified organisms and in respect of this possibility, countries around the world have adopted the Cartagena Protocol on Biosafety in order to achieve biodiversity while addressing concerns related to human health and with the aim of not creating obstacles to the progress of biotechnology. The members of this protocol, relying on the informed and voluntary consent of the parties (exporter and importer) and completing the initial agreements, have also moved towards determining a plan for adopting a liability regime and finally adopted the Nagoya-Kuala Lumpur Additional Protocol.</span><b><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"></span></span></b></span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Method:</span></span></b><span style="line-height:115%"> This research was conducted using a descriptive-analytical method and based on library studies and reference to documents.</span></span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span lang="EN"><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Ethical Considerations:</span></span></span></b> <span style="line-height:115%">Throughout all stages of writing this research, integrity and honesty have been maintained while maintaining the originality of the text.</span></span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Results:</span></span></b><b> </b><span style="line-height:115%">The Biosafety Protocol and the Nagoya-Kuala Lumpur Additional Protocol require the adoption of a binding mechanism for compensation for damage caused by genetically modified products and its assurance, along with measures to mitigate the risks arising from it.</span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="color:black"><b><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Conclusion:</span></span></b><b> </b><span style="line-height:115%">Considering the necessity that the Biosafety Protocol and the Nagoya Kuala Lumpur Additional Protocol, like similar international documents, require the adoption of a binding method for compensation and assurance for damage caused by genetically modified products, while harmonizing the issue with international protocols on environmental issues, including the transport of hazardous waste, nuclear activities, as well as petroleum products and reviewing the regimes set forth therein, the most appropriate liability regime for genetically modified products would be to reduce strict liability. It has been proposed to provide for compulsory insurance and the establishment of compensation funds.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="line-height:115%"><b><span style="line-height:115%">Please cite this article as:</span></b></span><br> <span style="line-height:107%">Yazdani MR, Rafiei MT, <a href="http://ijmedicallaw.ir/search.php?slc_lang=en&sid=1&author=vahdati+shobeyri"><span style="line-height:107%"><span style="text-decoration:none">Vahdati Shobeyri</span></span></a> SH. Compensation Fund or Insurance Obligation; Missing Links in the Field of Genetically Modified Products; With a Study of Similar International Documents. Medical Law Journal. 2025; 19: e31.</span></span></span></div> صندوق جبرانی, پروتکل, کارتاهنا, الحاقی ناگویا کوالالامپور Compensation Fund, Protocol, Cartagena, Nagoya-Kuala Lumpur Annex 470 489 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-2161-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Yazdani محمدرضا یزدانی 100319475328460014991 100319475328460014991 No Department of Private Law, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. گروه حقوق خصوصی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Mohammad Taghi Rafiei محمدتقی رفیعی rafiei@ut.ac.ir 100319475328460014992 100319475328460014992 Yes Department of Energy Law and International Trade, Faculty of Law (Farabi Schools), University of Tehran, Qom , Iran گروه حقوق انرژی و تجارت بین‌الملل، دانشکده حقوق (دانشکدگان فارابی)، دانشگاه تهران، قم، ایران. Seyyed Hasan Vahdati Shobeyri سیدحسن وحدتی شبیری 100319475328460014993 100319475328460014993 No Department of Law, Faculty of Law , University of Qom, Qom, Iran گروه حقوق، دانشکده حقوق،دانشگاه قم، قم، ایران.