fa ارزیابی رویکرد نظام حقوقی ایران نسبت به کاربرد حکمرانی الکترونیکی در امور پزشکی و بهداشتی پژوهشي Original Article <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:maroon">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"> بخش پزشکی و بهداشتی از عمده‌ترین بخش‌هایی است که در طول دهه‌های اخیر، مباحث مربوط به حکمرانی الکترونیکی در ارتباط با آن مطرح شده است. این موضوع به ویژه برای کشورهای در حال توسعه که سطح دسترسی عمومی به امکانات و تأسیسات پزشکی بسیار ناهمگون توزیع شده است، به عنوان یک مزیت عمده مورد نظر می‌باشد</span><span lang="AR-SA">.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:maroon">روش:</span></span></b><span lang="FA"> روش تحقیق حاضر یک روش توصیفی ـ تحلیلی است و شیوه گردآوری اطلاعات نیز به صورت کتابخانه‌ای است</span><span lang="AR-SA">.</span><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:maroon">ملاحظات اخلاقی:</span></span></b> <span lang="FA">این <span style="letter-spacing:-.1pt">مقاله کاملاً بر اساس اصول اخلاقی، از جمله اصل امانتداری، صداقت و رعایت حقوق دیگران به رشته تحریر درآمده است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.1pt">.</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:maroon">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA"> نکته‌ای که بایستی بدان توجه نمود، آن است که کاربرد حکمرانی الکترونیکی در امور پزشکی و بهداشتی در نظام حقوقی ایران نیز هم به موجب الزامات کلی که در قانون اساسی و سیاست‌های کلی نظام و هم به موجب الزامات خاصی که در آیین‌نامه‌ها دستورالعمل‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دیده می‌شود، پیش‌بینی شده است. با این حال، تردیدهایی در ارتباط با به کارگیری حکمرانی الکترونیکی در امور پزشکی و بهداشتی نیز مطرح شده‌اند. برای نمونه می‌توان به امکان دسترسی غیر مجاز به داده‌های بیماران، ضعف آموزش‌های لازم برای دسترسی عموم و عدم همکاری کادر درمان اشاره نمود</span><span lang="AR-SA">.</span><b><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></b></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:maroon">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA"> پس از بررسی‌های صورت‌گرفته، این نتیجه حاصل شد که رویکرد نظام حقوقی نسبت به کاربرد حکمرانی الکترونیکی در امور پزشکی و بهداشتی، در قالب دو دسته الزامات تقنینی و اجرایی قابل تحقق است. در دسته الزامات تقنینی می‌توان به سه دسته قانون اساسی، سیاست‌های کلی نظام و قوانین عادی مرتبط با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اشاره نمود. در حوزه الزامات اجرایی نیز می‌توان به الزاماتی همچون خودتنظیمی در امور پزشکی و دارویی، حفظ اسرار بیماران از طریق سامانه‌های الکترونیکی حوزه درمان و... اشاره نمود. با این حال، همچنان یک ضعف عمده، عدم قانون خاص در حوزه کاربرد حکمرانی الکترونیکی در امور پزشکی و بهداشتی است</span><span lang="AR-SA">.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="color:maroon">Background and Aim:</span></b> The medical and healthcare sector has been one of the major fields in which issues related to e-governance have been said over recent decades. This matter is considered a significant advantage, particularly for developing countries where public access to medical facilities and healthcare services is distributed very unevenly.</span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="color:maroon">Method:</span></b> The present study adopts a descriptive-analytical research method, and the data collection method is based on library research.<span lang="EN" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"></span></span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span lang="EN"><span style="color:maroon">Ethical Considerations:</span></span></b> This article has been written entirely in accordance with ethical principles, including integrity, honesty, and respect for the rights of others.</span></span><br> <span style="background:#f7f7f7"><span style="line-height:115%"><b><span style="color:maroon">Results:</span></b><b> </b>An important point to note is that the application of e-governance in medical and healthcare affairs within the Iranian legal system has been envisaged both through general obligations derived from the Constitution and the general policies of the system, and through specific obligations reflected in the regulations and directives of the Ministry of Health and Medical Education. Nevertheless, certain concerns have also been raised regarding the implementation of e-governance in medical and healthcare affairs. Examples include the possibility of unauthorized access to patients&rsquo; data, insufficient public training for access and use, and lack of cooperation among healthcare personnel.</span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="color:black"><b><span style="line-height:115%"><span style="color:maroon">Conclusion:</span></span></b><b> </b><span style="line-height:115%">The findings indicate that the approach of the legal system toward the application of e-governance in medical and healthcare affairs can be realized through two categories of legislative and executive requirements. Legislative requirements include the Constitution, the general policies of the system, and ordinary laws related to the Ministry of Health and Medical Education. Executive requirements include measures such as self-regulation in medical and pharmaceutical affairs and the protection of patient confidentiality through electronic healthcare systems. However, a major weakness remains the absence of a specific law governing the application of e-governance in medical and healthcare affairs.</span></span></span><br> <br> <span style="line-height:115%"><b><span style="line-height:115%">Please cite this article as:</span></b></span><br> <span lang="EN"><span style="line-height:107%">Samizadeh Liafouiee MH, Dashti MT, Ebrahimian H.</span></span> <span lang="EN"><span style="line-height:107%">Evaluating the Approcah of the Iranian Legal System toward the Application of E-Governance in Medical and Healthcare Affairs. Medical Law Journal. 2026; 20: e12.</span></span></span></span> حکمرانی الکترونیکی, سامانه‌های الکترونیکی,بخش درمان, حق بر سلامت E-governance, Electronic Systems, Healthcare Sector, Right to Health 167 180 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-2263-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hasan Samizadeh Liafouiee محمدحسن سمیع‌زاده لیافوئی 100319475328460015728 100319475328460015728 No Department of Public Law, Qo.C., Islamic Azad University, Qom, Iran. گروه حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Mohammad Taghi Dashti محمدتقی دشتی mohammadtaghi.dashti@iau.ir 100319475328460015729 100319475328460015729 Yes Department of Law, Faculty of Humanity, Iman Baqir Uiversity, Tehran, Iran. گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه امام باقر (ع)، تهران، ایران. Hojjatollah Ebrahimian حجت‌اله ابراهیمیان 100319475328460015730 100319475328460015730 No Department of Public Law, Qo.C., Islamic Azad University, Qom, Iran. گروه حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 2. گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه امام باقر (ع)، تهران، ایران.