Medical Law Journal

fa بررسی ابعاد حقوقی به کارگیری سامانه‌های رباتیک هوشمند در حوزه پزشکی و سلامت Analyzing the Legal Aspects of Using Intelligent Robotic Systems in the Field of Medicine and Health پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: با تلفیق دانش رباتیک با علوم پزشکی و کمک‌گرفتن از فناوری ارتباطات، پیشرفت‌های قابل توجه‌ای در زمینه رباتیک‌شدن بهداشت و درمان حاصل شده است، ولی به کارگیری ربات‌ها در امور بهداشتی و پزشکی چالش‌هایی حقوقی را به همراه داشته است، شناسایی و بررسی مسائل و چالش‌های حقوقی آن‌ها که در هنگام به کارگیری آن‌ها ظهور و بروز پیدا می‌کند، هدف این تحقیق است. روش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش جنبه‌های اخلاقی مطالعه کتابخانه‌ای شامل اصالت متن، صداقت و امانتداری علمی رعایت شده است. یافته‌ها: با امعان نظر به اسناد بین‌المللی حقوق بشر و دیگر مقررات بین‌المللی، به کارگیری ربات‌های هوشمند در برخی از حوزه‌های پزشکی می‌تواند حقوق بشر و مسئولیت‌پذیری انسان را با چالش مواجه سازد. نتیجه‌گیری: پیشرفت‌های فناوری در زمینه‌های رباتیک و هوش مصنوعی فرصت‌هایی را برای رویارویی با مسائل بهداشتی فراهم نموده است، ولی چالش‌ها و نگرانی‌های حقوقی بسیاری را از جمله در زمینه حقوق بشر و تخصیص مسئولیت ایجاد کرده است. در این تحقیق سعی شده است آسیب‌ها و مضرات به کارگیری ربات‌های هوشمند پزشکی نسبت به برخی از حقوق بشر مندرج در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای حقوق بشر مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت آثار و تبعاتی که سیستم‌های رباتیک هوشمند پزشکی در اجتماع به همراه دارد، از جمله گرفتن فرصت‌های شغلی و ایجاد بیکاری برای افراد جویای کار و افراد شاغل و به خطرانداختن نظام مسئولیتی، کرامت انسانی، ایمنی و سلامت و حریم خصوصی کاربران که در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای حقوق بشر مورد حمایت هستند، تبیین شده است. زمینه و هدف: با تلفیق دانش رباتیک با علوم پزشکی و کمک‌گرفتن از فناوری ارتباطات، پیشرفت‌های قابل توجه‌ای در زمینه رباتیک‌شدن بهداشت و درمان حاصل شده است، ولی به کارگیری ربات‌ها در امور بهداشتی و پزشکی چالش‌هایی حقوقی را به همراه داشته است، شناسایی و بررسی مسائل و چالش‌های حقوقی آن‌ها که در هنگام به کارگیری آن‌ها ظهور و بروز پیدا می‌کند، هدف این تحقیق است. روش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش جنبه‌های اخلاقی مطالعه کتابخانه‌ای شامل اصالت متن، صداقت و امانتداری علمی رعایت شده است. یافته‌ها: با امعان نظر به اسناد بین‌المللی حقوق بشر و دیگر مقررات بین‌المللی، به کارگیری ربات‌های هوشمند در برخی از حوزه‌های پزشکی می‌تواند حقوق بشر و مسئولیت‌پذیری انسان را با چالش مواجه سازد. نتیجه‌گیری: پیشرفت‌های فناوری در زمینه‌های رباتیک و هوش مصنوعی فرصت‌هایی را برای رویارویی با مسائل بهداشتی فراهم نموده است، ولی چالش‌ها و نگرانی‌های حقوقی بسیاری را از جمله در زمینه حقوق بشر و تخصیص مسئولیت ایجاد کرده است. در این تحقیق سعی شده است آسیب‌ها و مضرات به کارگیری ربات‌های هوشمند پزشکی نسبت به برخی از حقوق بشر مندرج در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای حقوق بشر مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت آثار و تبعاتی که سیستم‌های رباتیک هوشمند پزشکی در اجتماع به همراه دارد، از جمله گرفتن فرصت‌های شغلی و ایجاد بیکاری برای افراد جویای کار و افراد شاغل و به خطرانداختن نظام مسئولیتی، کرامت انسانی، ایمنی و سلامت و حریم خصوصی کاربران که در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای حقوق بشر مورد حمایت هستند، تبیین شده است.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: By combining the knowledge of robotics with medical sciences and taking the help of communication technology, significant progress has been made in the field of robotics in health and treatment, but the use of robots in health and medical affairs has had legal challenges. The purpose of this research is to examine the legal issues and challenges of medical robots that arise when they are used. Method: Descriptive analytical research method and library information collection method. Ethical Considerations: In all stages of the research, the ethical aspects of library study, including the authenticity of the text, honesty and scientific trustworthiness, have been observed. Results: According to international human rights documents and other international regulations, the use of intelligent robots in some medical fields can challenge human rights and human responsibility. Conclusion: Technological advances in the fields of robotics and artificial intelligence have provided opportunities to face health issues, but have created many challenges and legal concerns, including in the field of human rights and responsibility allocation. In this research, an attempt has been made to examine the harms and disadvantages of using intelligent medical robots in relation to some human rights contained in international and regional human rights documents and finally, the effects and consequences that intelligent medical robotic systems bring in the society, including taking job opportunities and creating unemployment for job seekers and working people and endangering the responsibility system, human dignity, safety and health and privacy of users which are supported in international and regional human rights documents, has been explained. Please cite this article as: Basiri A. Analyzing the Legal Aspects of Using Intelligent Robotic Systems in the Field of Medicine and Health. Medical Law Journal. 2025; 19: e23. </div> حقوق بشر, مسئولیت حقوقی,ربات, ربات پزشکی Human Rights, Legal Responsibility, Robot, Medical Robot 345 359 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-2282-1&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Basiri عباس بصیری Basiri@pnu.ac.ir 100319475328460015065 100319475328460015065 Yes Department of Law, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.