Medical Law Journal

fa مسئولیت مدنی ناشی از پزشکی تدافعی Civil Liability Arising from Defensive Medicin پژوهشي Original Article زمینه و هدف: با عنایت به افزایش بیماری‌ها و دامنه عارضه آن‌ها در جوامع امروزی درمان و کیفیت آن یکی از جدی‌ترین امور در زندگی افراد محسوب می‌شود و هرگونه انحراف در این زمینه می‌تواند آثار زیانباری به دنبال داشته باشد. بر این اساس، تعهد پزشکان به درمان افزایش یافته و این امر آن‌ها را بر این داشته است که گاهی برای رهایی از مسئولیت احتمالی آتی، اقداماتی را انجام دهند که ضروری نبوده و نفعی برای بیمار نداشته باشد. بنابراین تبیین پزشکی تدافعی، شرایط تحقق، مبنا و مصادیق مسئولیت پزشک در اقدامات دفاعی صورت‌گرفته توسط او مورد هدف نویسندگان این نوشتار می‌باشد. روش: مقاله مورد اشاره توصیفی ـ تحلیلی بوده و از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته‌ها: با توجه به افزایش طرح شکایات انتظامی و قضایی علیه کادر درمان در حال حاضر اعمال پزشکی تدافعی برای پزشکان دارای اولویت است؛ موضوعی که موجب از بین‌رفتن اعتماد میان پزشکان و بیماران، تحمیل هزینه به بیماران و نظام سلامت می‌گردد و از همه مهم‌تر بر سلامت بیماران تأثیر منفی دارد. بر مبنای قواعد حاکم بر مسئولیت مدنی، پزشکی تدافعی مثبت و منفی از مصادیق مسئولیت پزشکان به شمار می‌آید؛ بر همین اساس آن‌ها مکلف به جبران خسارات وارده به بیماران هستند. نتیجه‌گیری: با توجه به مفهوم حق بر سلامتی، افزایش انتظارات بیماران و رشد چشم‌گیر آگاهی افراد در جوامع امروزی به نظر می‌رسد گذار از مصادیق سنتی تقصیر امری ضروری است. در همین راستا رفتارهای تدافعی مثبت پزشکان که موجبات تحمیل هزینه‌های گزاف به نظام سلامت و بیماران می‌گردد و ضررهای قابل توجهی را به آن‌ها وارد می‌نماید، با رعایت قواعد حاکم بر مسئولیت مدنی می‌بایست جبران گردد. همچنین در مواردی که پزشکان با رفتارهای تدافعی منفی موجب ورود ضرر به بیماران می‌شوند، در صورت احراز ارکان مسئولیت مدنی و تحت شرایط خاص دیگر، مانند فوریت انجام درمان، نبودن پزشک دیگر در آن زمینه و ترک فعل از سوی پزشک، مسئول شناخته شده و مکلف به جبران ضرر وارده به بیماران می‌باشند   Background and Aim: The treatment and its quality is considered one of the most serious matters in people's lives Due to the increase in diseases and the range of their complications in Modern societies and any deviation in this regard could have harmful effects. Accordingly, the commitment of doctors to treatment has increased and this issue sometimes has led them to take actions that may not be necessary option and not beneficial to the patient in order to get rid of possible future liability. Based on this, the explanation of defensive medicine, the conditions of fulfillment, the basis and examples of the doctor's responsibility in the defensive measures taken by him is the aim of the authors of this article. Method: The method used in the mentioned article is descriptive-analytical. In this regard, reliable library sources are used to collect materials. Ethical Considerations: In all parts of this research, ethical principles and scientific trustworthiness have been observed. Results: Currently, most doctors have turned to defensive medicine due to the increase in Administrative and judicial complaints against doctors and this problem lead to the loss of doctor-patient trust, imposed costs on patients and the health system and most importantly had a negative effect on the health of patient. According to the rules governing civil liability in positive and negative defensive medicine, doctors are at fault and accordingly, they are obliged to compensate the damages caused to the patients. It is an issue that needs to be given special attention in court. Conclusion: Considering the concept of the right to the dramatic growth of people's awareness in today's societies remarkable raising of people's awareness in today's societies, it seems that it is necessary to change from traditional examples of fault. In this context, the positive defensive behavior of doctors imposes huge costs on the health system and patients and causes significant losses to them; it should be compensated by observing the rules governing on civil liability. Also, in cases which doctors cause harm to patients with negative defensive behaviors, they are obliged to compensate the harm caused to patients; If it is established according to the principles of civil liability and under other special conditions, such as the absence of another doctor in that field or the need to perform high-risk medical procedures and the doctor's refusal to act. Please cite this article as: Mahmoudi A, Yousefi Sadeghloo A, Abbasi M. Civil Liability Arising from Defensive Medicin. Medical Law Journal. 2024; 18: e55. پزشکی تدافعی,مسئولیت مدنی, قصور پزشکی, حق بر سلامت Defensive Medicine, Civil Liability, Medical Malpractices, Right to Health 813 828 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-2331-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Mahmoudi امیر محمودی 100319475328460015028 100319475328460015028 No Department of Private Law, Faculty of Law and Theology, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و الهیات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mahmood Abbasi محمود عباسی dr.abbasi@sbmu.ac.ir 100319475328460015029 100319475328460015029 Yes Medical Ethic and Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ahmad Yousefi Sadeghloo احمد یوسفی صادقلو 100319475328460015030 100319475328460015030 No Department of Private Law, Faculty of Law and Theology, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و الهیات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.