Medical Law Journal

fa شرایط احراز خطای پزشکی در جراحی‌های عمومی از منظر قاعده فقهی تسبیب Conditions for Determining Medical Error in General Surgeries from the Perspective of the Jurisprudential Rule of Attribution پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: خطای پزشکی، از جمله عوامل تهدیدکننده سلامت بیمار و مرگ و میر در جهان است که هر نظام حقوقی برای مقابله با آن و جبران خسارت زیان‌دیده، سازوکارهایی در پیش گرفته است. فقه پزشکی نیز از منظر قاعده تسبیب به نقش و اثر پزشک بر بروز خطا در جراحی‌های عمومی توجه نشان داده که در این پژوهش به آن پرداخته می‌شود. روش: مقاله حاضر از نوع کیفی، روش انجام آن توصیفی ـ تحلیلی و ابزار جمع‌آوری مطالب، کتابخانه‌ای است. ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله حاضر، اصول امانتداری و ارجاع دقیق و مستند مد نظر است. یافته‌ها: حسب قاعده تسبیب، اگر امکانات و شرایط موجود، ظرفیت لازم برای انجام یک عمل جراحی مطلوب را داشته باشد و پزشک با بی‌ملاحظگی و بی‌مسئولیتی، سلامت بیمار را تهدید کند، وی را ضامن می‌دانند، حتی اگر برائت بیمار یا والدین وی اخذ شده باشد، دلیلی برای بی‌مبالاتی پزشک در انجام عمل جراحی نبوده و در صورت اقامه دعوی، محاکم انتظامی و قضایی می‌بایست بر حسب میزان خطای پزشک در بروز فعل زیانبار اقدامات مقتضی را انجام دهند. نتیجه‌گیری: خطای پزشکی از منظر قاعده تسبیب نیازمند یافتن رابطه سببی میان فعل پزشک و خسارت علیه بیمار یا مرگ وی است. برای پی‌بردن به این سبب، ملاحظه عرف و امکانات موجود، از جمله خدمات و تجهیزات پزشکی، وضعیت روحی ـ روانی و جسمی بیمار و مراقبت‌های پس از عمل جراحی باید مد نظر قرار گیرد تا به شکلی عادلانه بتوان نسبت به احراز خطای پزشکی حکم داد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: Medical error is one of the factors threatening patient health and mortality in the world and every legal system has adopted mechanisms to deal with it and compensate for the damage caused. Medical jurisprudence has also paid attention to the role and effect of the physician on the occurrence of errors in general surgeries from the perspective of the rule of attribution, which is addressed in this study. Method: The present article is of a qualitative nature, the method of its conduct is descriptive-analytical and the data collection tool is library. Ethical Considerations: In writing the present article, the principles of trustworthiness and accurate and documented references are considered. Results: Medical error from the perspective of the rule of attribution requires finding a causal relationship between the physician's act and the damage to the patient or his death. To find out the reason, consideration of the existing customs and facilities, including medical services and equipment, the patient's mental and physical condition and post-operative care should be taken into account in order to fairly determine whether a medical error has occurred. Conclusion: According to the rule of attribution, if the existing facilities and conditions have the necessary capacity to perform a desired surgery and the doctor threatens the patient's health with carelessness and irresponsibility, he is considered a guarantor. Even if the patient or his parents have been acquitted, there is no reason for the doctor's negligence in performing the surgery and in the event of a lawsuit, the disciplinary and judicial courts should take appropriate measures depending on the extent of the doctor's error in causing the harmful act. Please cite this article as: Masihi M. Conditions for Determining Medical Error in General Surgeries from the Perspective of the Jurisprudential Rule of Attribution. Medical Law Journal. 2025; 19: e7. </div> خطای پزشکی, جراحی عمومی, قاعده تسبیب, اذن والدین, برائت Medical Error, General Surgery, Rule of Attribution, Parental Permission, Acquittal 90 101 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-2386-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrzad Masihi مهرزاد مسیحی masihi@pnu.ac.ir 100319475328460014691 100319475328460014691 Yes Department of Law, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.