fa تفویت فرصت بهبودی بیمار و ایجاد خطر ناروا و تحقق یافته در پرتو مطالعه تطبیقی <p>با مداقه در ماهیت و مبنای مسؤولیت مدنی حرف پزشکی درمی‌یابیم که اگرچه فقها به صراحت نظریه از دست دادن فرصت بهبودی یا شفای بیمار را مطرح و بررسی نکرده‌اند، ولی از فحوای عبارات آن‌ها در خصوص مفهوم ضرر و معیار عرفی که برای سنجش امر ضرری پیش‌بینی کرده‌اند، این امر به وضوح هویداست و با عنایت به این‌که در حال حاضر، عرف جامعه این قبیل فرصت‌ها را ارزشمند می‌داند و در نتیجه از دست دادن آن‌را نوعی ضرر تلقی می‌کند، بنابراین از منظر فقه اسلامی در این قبیل موارد، حرف پزشکی که سبب تفویت فرصت بهبودی بیماران خود شوند، از این حیث مسؤولیت خواهند داشت و این مسؤولیت ماهیتاً منصرف از مسؤولیت ناشی از مرگ یا معلولیت یا تشدید بیماری و امثال آن می‌باشد. در حقوق کشورهای اسلامی، نظام حقوقی کامن‌لا و خصوصاً در نظام حقوقی فرانسه، این نظریه را در حقوق پزشکی به نحوی گسترده قابل اعمال می‌دانند و بر مبنای آن آرای متعددی صادر شده است؛ به طوری‌که یکی از مباحث بحث بر‌انگیز مسؤولیت مدنی در زمینه رابطه سببیت و مسلم بودن ضرر در این قبیل موارد بوده است. در حقوق موضوعه ایران به نظر می‌‌رسد این نظریه در مسئولیت مدنی حرف پزشکی، صرف‌نظر از این‌که آن‌را فرصت از دست رفته یا ایجاد خطر ناروا و تحقق یافته بدانیم، قابلیت اجرا دارد و با اصول کلی حقوقی و احکام مذهبی نیز مغایرتی ندارد.</p> <p>In this study, scrutinizing the nature and basis of civil liability of physicians revealed that although jurist shave not discussed and reviewed the notion of loss of opportunity to improve or cure the patient explicitly, this is clearly inferred from their utterance about the concept of damage and their prediction about common criteria for measuring the damage. Considering that now a days, the custom of society considers such opportunities as worthy, thus, losing them is considered as a kind of damage, so, according to Islam, in such cases, the physicians who cause the loss of opportunity to improve or cure their patients will be responsible. And this responsibility is different from the ultimate responsibility- i.e. death, disability, exacerbation of disease & etc-, in nature. This theory is widely applicable in medical law in some Islamic countries, common law legal system and especially in French law and many sentences have been issued based on it, so that it is one of the controversial issues of civil liability in causation & being obvious damage. In Iran law this theory is seemed to be executable in civil liability of physicians, regardless of whether it is missed opportunities or creating undue & already occurred risk, however, it is not opposite to the general principles of legal and religious precepts.</p> مسؤولیت مدنی, تفویت فرصت بهبودی بیمار, جبران خسارت, صاحبان حرف پزشکی و وابسته, بیمار Civil liability, loss of opportunities of amelioration, compensation, physicians, patient 11 42 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-8&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Salehi حمیدرضا صالحی salehi_hamid1202@yahoo.com 10031947532846005057 10031947532846005057 Yes عضو باشگاه پژوهشگران جوان واحد کاشان Mahmoud Abbasi محمود عباسی dr.abbasi@sbmu.ac.ir 10031947532846005058 10031947532846005058 No مدیر گروه حقوق پزشکی و رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دبیر انجمن علمی حقوق پزشکی ایران و عضو سازمان جهانی حقوق پزشکی