fa رضایت به درمان بیماران ناهوشیار از منظر فقه و حقوق موضوعه <p dir="RTL">براساس قانون مجازات اسلامی، انجام اعمال طبی و جراحی افراد باید با رضایت فرد یا ولی او باشد. این مساله در مورد افراد بالغ عاقل هوشیار و همچنین محجورین، تقریبا روشن است؛ چرا که در هر یک، حسب مورد باید از خود فرد یا ولی او رضایت گرفت؛ اما در رابطه با افراد بالغ عاقل ناهوشیار (از قبیل بیهوش) با توجه به عدم حجر آنها از یک سو و عدم هوشیاری آنها از سوی دیگر، این مساله مبهم است. قانون مجازات اسلامی در این‌باره تقریبا ساکت است، اما قانون مجازات اسلامی جدید، به این مسأله نیز پرداخته است و رضایت به درمان بیمار ناهوشیار را از شئون حاکم (مقام رهبری) دانسته است. با این وجود، نظر مخالفی نیز وجود دارد که این امر را در صلاحیت ورثه (اولیاء دم) بیمار می&shy;داند. با بررسی این دو نظر و ادله هر یک، به نظر می&shy;رسد که در این مورد نظر اول (اخذ رضایت حاکم) اقوی است؛ چرا که: انسان عاقل و بالغ، ولی و قیم ندارد و از این رو در مواردی که نیاز به ولی پیدا می&shy;کند، براساس قاعده&shy;ی &laquo;الحاکم ولی من لا ولی له&raquo;، حاکم ولی اوست؛ بنابراین قانون مجازات اسلامی جدید نیز به درستی تدوین شده است. البته باید توجه داشت که این اختیار حاکم نیز مادامی است که بیمار، هوشیار نشده است و لذا پس از هوشیاری، برای ادامه درمان باید رضایت خود او را اخذ نمود.</p> <p>Based on Islamic punishment act, people&rsquo;s treatment should be with the consent of patient or his warden. This issue is definite about conscious wise adult and incapable peoples but about unconscious wise adult peoples is inconclusive because of lack of incapacity and caution. Two theories there are about this issue that the theory that is in compliance with our legal and juridical principles and basics is that in these issues should be taken the consent of governor (Valiie Faqih). New Islamic punishment act confirm this theory too. The governor&rsquo;s authority is so long as the patient isn&rsquo;t conscious so after that should patient&rsquo;s consent being taken.</p> بیمار ناهوشیار, رضایت, اذن و برائت, ورثه, حاکم unconscious patients, Consent and aquittance, Heirs, governor 121 143 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-170&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Sadeghi محمدجواد صادقی mjsadeghi110@gmail.com 10031947532846005054 10031947532846005054 Yes دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی و پژوهشگر گروه اپیدمیولوژی و سلامت باروری، پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی