fa بیمه عمر از منظر فقه و حقوق اسلامی <p>علیرغم آنکه متجاوز از چندین دهه از پیدایش بیمه و قراردادهای بیمه عمر در ایران می‌گذرد، این بخش از قراردادهای بیمه به دلایل فرهنگی، فقهی و حقوقی هنوز جایگاه واقعی خود را در نظام حقوقی و فقهی پیدا نکرده‌اند و به دلیل ارتباط آن با حیات و ممات انسان دارای ماهیت و ویژگی خاص بوده و تفاوت چشمگیری با سایر قراردادهای بیمه دارند. از این‌رو مسایل عمده و اساسی حقوقی قراردادهای بیمه عمر عملاً خارج از حوزه قوانین باقی ‌مانده و باعث بروز مشکلات و شبهات فقهی و حقوقی این قراردادها شده است. فقهای اسلامی درباره ماهیت و مشروعیت بیمه عمر اختلاف دارند؛ به‌طوری که بعضی آن را به‌طور کلی نامشروع و به مانند قمار و از مصادیق گروبندی و تحدی با قضا و قدر و اکل مال به باطل و عقدی معلق و سفهی و غرری شمرده‌اند و بعضی دیگر با تطبیق بیمه عمر با تعاون و صلح و جعاله و ضمان و اجاره و ودیعه و سلم و هبه و مضاربه آن را مشروع دانسته، با استناد به اصول آزادی وصحت و لزوم قراردادها همه انواع بیمه عمر را پذیرفته‌اند. موافقان، اشکال‌های ذکر شده برای صحت عقد بیمه را مانند ضمان مالم یجب و غرر و تعلیق یا در عقد بیمه وارد ندیده‌اند و یا مستند آنها را از نظر استدلالی ضعیف یافته‌اند. بررسی ادله فقهای مخالف بیمه عمر و پاسخ به آنها ـ که معاملات کنونی بیمه را نامشروع و دارای شبهه‌هایی چون ربا و غرور و جهالت و قمار و رهان و... دانسته و آن را قراردادی فاسد می‌دانند ـ بسیار اهمیت دارد.</p> <p>Although, decades has passed since the creation and life insurances in Iran, this part of insurances has not found its proper position in legal and juridical system due to legal, juridical and cultural causes and because of its relationship with life and death of humans it has had a special feature and nature and has a great distinction from other insurances. Therefore, the legal main issues of life insurances are practically remained out of laws field and has caused juridical and legal problems. Jurists (Foqaha) disagree about the nature and legitimacy of Life Insurance, in that some judge it to be absolutely prohibited and the same as gambling, evidence of wagering, demarcating the fate, falsehood consumption of wealth, suspended contract, contract by a not fully grown-up adult, or betray a contract. Yet some others regard the life insurance as just as helping one another, settlement, personal bond, guarantee, leasing, deposit, future, gift, and contract of bailment, and of course legitimate, and relying on the freedom of contracts, binding authority on the parts of contracts, and sanctity of contracts, they have accepted any form of life insurance. In case, a question of doubt such as doubt about usury is proposed, it is not rooted in insurance itself and its nature, but it is a result of something out of the nature and essence of the insurance. Proponents either find the raised objections to the correctness of the insurance contract such as no mandatory guarantee, betraying, and suspension, invalid for insurance contract, or perceive their evidence not adequate enough to justify their discussion.</p> بیمه, بیمه اشخاص, بیمه عمر, ربا, توثیق Insurance, personal insurance, life insurance, usury, assurance 51 84 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-13&slc_lang=fa&sid=1 Reza Partovizadeh Benam رضا پرتوی‌زاده بنام rezapar45@hotmail.com 10031947532846005073 10031947532846005073 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران Seyed Mohammad Reza Ayati سید محمدرضا آیتی 10031947532846005074 10031947532846005074 No گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران