fa اعمال قاعده غرور در چارچوب مسؤولیت مدنی پزشکی <p dir="RTL">مسؤولیت مدنی پزشک، به‌عنوان یکی از شاخه‌های مورد مطالعه در حوزه مسؤولیت مدنی و حقوق خصوصی، از اهمیتی به‌سزا برخوردار است. زیرا از یک سو تقریباً تمامی ابنای بشر به ضرورت درمان بیماری‌هایی که گریبان‌گیرشان است، با پزشک سر و کار دارند و از سوی دیگر، موضوع مطالعه و کار اطبا، نه یک شیء و کالای هر چند ذی قیمت، که کالبد، روان و ذهن بشری است که والاترین سرمایه و ارزشمندترین دارایی انسان است. حقوق در برخورد با مسائل ناشی از اشتغال به این حرفه خطیر مسؤولیت بزرگی را بر دوش می‌کشد و لزوم اتخاذ تدابیری که در عین توجه به ضرورت جبران خسارت ناروای وارد بر بیمار، امنیت روانی و شغلی مناسبی برای فعالیت پزشک ایجاد کند، دشواری‌های تدوین حقوق پزشکی را دوچندان می‌سازد. مسؤولیت مدنی در حقوق ایران به تبعیت از نظر غالب فقهی، مبتنی بر نظریه اتلاف و تسبیب است. بر این اساس، بیشتر حقوق‌دانان مسؤولیت پزشک را نیز با تکیه بر این دو قاعده توجیه نموده‌اند. نتیجه این امر آن است که پزشک در صورت مباشرت در ورود صدمه به بیمار در هر صورت مسؤول شناخته می‌شود و در صورت تسبیب در ورود زیان، تنها در موردی ضمان را بر عهده دارد که مرتکب تقصیر شده باشد. اما در واقع هر دو نتیجه غیرمنصفانه به نظر می‌رسد. پزشکی که با حسن نیت مبادرت به درمان و معالجه مراجعان خویش می‌نماید، چرا باید به صرف مباشرت در درمان، ضامن صدمات احتمالی وارده به بیمار شناخته شود؟ در مقابل، چرا در فرض ورود غیرمستقیم زیان، تنها پزشک مقصر را مسؤول بدانیم و به صرف ایجاد شرایط و ظاهری فریبنده، بیماری را که به اعتماد درمان و نتیجه گرفتن از معالجه، خود را به دست پزشک می‌سپارد مستحق جبران خسارت ندانیم؟ به عنوان مثال آیا می‌توان یک مؤسسه عمومی بهداشتی مانند سازمان انتقال خون را به صرف این که تقصیری در انتقال خون آلوده به مراجعان خود نداشته در برابر از دست رفتن سلامتی قربانیان این حادثه ضامن ندانست؟</p> <p><span dir="RTL">نویسندگان مقاله حاضر سعی دارند با ابتنای مسؤولیت مدنی پزشک بر پایه قاعده فقهی غرور، در جهت رفع نتایج نامناسب ناشی از اعمال قواعد عمومی مسؤولیت مدنی در حوزه مسؤولیت پزشک برآمده و خاطر نشان شوند که فقه امامیه، با برخورداری از ظرفیتی بالا و غنایی درخور توجه، شایستگی پاسخگویی به معضلات خاص حقوق پزشکی از جمله مسؤولیت پزشک را با تکیه بر قاعده غرور دارد.</span></p> <p>Nowadays, medical civil liability without fault plays a main role in the world liability law. One of the most remarkable examples of this liability refers to &ldquo;deceptive appearance&rdquo; of the institutions involving medical services. In a situation where a patient relies on the garb of circumstances, like the case of referral to the blood transmission&rsquo;s organization , this question arises whether it should be considered as a &ldquo;liability without fault&rdquo; condition according to Iranian legal system or not. In order to find out the proper answer, the authors intend to consider the possibility of&nbsp; &ldquo;Qorour&rdquo; rule&rsquo;s application within medical responsibility.&nbsp;&nbsp;</p> <p>As the result of this rule, the victims of medical damages would be exempted from proving doctor&rsquo;s fault. Meanwhile, regardless the doctor or medical institution has knowledge of&nbsp; possible treatment risks or not, and regardless the damages are imposed deliberately or not, only a deceptive appearance which could attract the patient&rsquo;s confidence on the treatment, secures victim&rsquo;s right to sue the doctor. In other words, application of &ldquo;Qorour&rdquo; rule facilitates patient&rsquo;s recovery of damages particularly where there is no intentional or faulty harm, nevertheless the deceptive appearance that lead to patient&rsquo;s confidence.</p> مسؤولیت مدنی, مسؤولیت بدون تقصیر, مسؤولیت پزشکی, غرور, ظاهر فریبنده Civil liability, Medical liability, Liability without fault, Qorour rule, Deceptive appearance 13 51 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-193&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Karimi عباس کریمی abbas.karimi.p@gmail.com 10031947532846005202 10031947532846005202 Yes دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران و عضو هیأت مدیره انجمن علمی حقوق پزشکی ایران Seyed Mohammad Azin سید محمد آذین azinlawyer@gmail.com 10031947532846005203 10031947532846005203 No دانشگاه تهران و پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی