fa منشور حقوق بیماران و راه‌کارهای ارتقای آن در ایران <p><span dir="RTL">توجه</span> <span dir="RTL">به</span> <span dir="RTL">&laquo;</span><span dir="RTL">حقوق</span> <span dir="RTL">بیمار&raquo;</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">رشته‌های</span> <span dir="RTL">گروه</span> <span dir="RTL">پزشکی،</span> <span dir="RTL">سابقه</span> <span dir="RTL">دیرینه‌ای</span> <span dir="RTL">دارد.</span> <span dir="RTL">تداوم</span> <span dir="RTL">توجه به این پدیده، در متون و تحقیقات علوم پزشکی خصوصاً در طی چند دهه اخیر گسترش بیش‌تری</span> <span dir="RTL">یافته</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">مباحث</span> <span dir="RTL">زیادی</span> <span dir="RTL">را</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">مورد</span> <span dir="RTL">مراقبت‌های</span> <span dir="RTL">بهداشتی</span> <span dir="RTL">به</span> <span dir="RTL">خود</span> <span dir="RTL">اختصاص</span> <span dir="RTL">داده</span> <span dir="RTL">است. علی‌رغم</span> <span dir="RTL">این‌که</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">کشور</span> <span dir="RTL">ایران</span> <span dir="RTL">با</span> <span dir="RTL">فرهنگ</span> <span dir="RTL">غنی</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">ادبیات</span> <span dir="RTL">مملو</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">پیام‌های</span> <span dir="RTL">انسانی،</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">کنار آموزه‌های اخلاقی اسلام، بستر توجه به حقوق انسان به‌طور عام، و حقوق بیمار به طور خاص فراهم بوده و تلاش‌های زیادی نیز در این سال‌ها در زمینه توجه به موضوعات اخلاق حرفه‌ای در علوم پزشکی صورت گرفته، هنوز برآیند چشم‌گیری در زمینه ارتقای حقوق بیماران حاصل نشده است. هرچند که در سال‌های اخیر، تدوین و تصویب &laquo;منشور حقوق بیماران&raquo; توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی چشم‌انداز امید‌بخشی را دراین زمینه ترسیم نموده است. البته لازم به ذکر است که منشور حقوق بیماران ایران ترجمه و برداشتی از منشورهای رایج دنیاست که اگر چه توسط گروهی از مسؤولین که به نوعی دغدغه حقوق بیمار را در ذهن داشته‌اند تدوین شده است، اما از مهم‌ترین</span> <span dir="RTL">کاستی‌های</span> <span dir="RTL">آن</span> <span dir="RTL">درنظر</span> <span dir="RTL">نگرفتن</span> <span dir="RTL">دیدگاه</span> <span dir="RTL">خود</span> <span dir="RTL">افراد</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">گروه‌های</span> <span dir="RTL">درگیر</span> <span dir="RTL">(از</span> <span dir="RTL">جمله بیماران، پرستاران، پزشکان و...) در تدوین آن می‌باشد. به علاوه، بررسی اجمالی بند‌های این</span> <span dir="RTL">بیانیه</span> <span dir="RTL">به</span> <span dir="RTL">وضوح</span> <span dir="RTL">مشخص</span> <span dir="RTL">می‌کند</span> <span dir="RTL">که</span> <span dir="RTL">رعایت</span> <span dir="RTL">برخی</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">آن‌ها</span> <span dir="RTL">مستلزم</span> <span dir="RTL">پیش‌زمینه‌هایی</span> <span dir="RTL">است که ممکن است در بستر اجتماعی</span> <span dir="RTL">ـ</span> <span dir="RTL">اقتصادی جامعه ما فراهم نباشد. هم‌چنین در چارچوب آموزه‌های</span> <span dir="RTL">فرهنگی</span> <span dir="RTL">ما،</span> <span dir="RTL">مواردی</span> <span dir="RTL">هست</span> <span dir="RTL">که</span> <span dir="RTL">این</span> <span dir="RTL">منشور</span> <span dir="RTL">پاسخی</span> <span dir="RTL">برای</span> <span dir="RTL">آن‌ها</span> <span dir="RTL">ندارد.</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">این مقاله به</span> <span dir="RTL">تحلیل</span> <span dir="RTL">منشور</span> <span dir="RTL">حقوق</span> <span dir="RTL">بیماران</span> <span dir="RTL">ایران</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">شرایط</span> <span dir="RTL">حاکم</span> <span dir="RTL">بر</span> <span dir="RTL">سیستم</span> <span dir="RTL">ارائه</span> <span dir="RTL">خدمات</span> <span dir="RTL">بهداشتی درمانی پرداخته شده و راه‌کارهایی نیز برای ارتقاء حقوق بیماران در ایران ارائه گردیده است.</span></p> <p>Considering patients&rsquo; rights has a long history in medicine. Continues attention to this phenomenon has risen in medical sciences literature particularly during the last few decades and has caused many discussions in health care delivery systems. Despite Iranian Muslim culture&rsquo;s fullness of humanistic lessons and the challenges by the government, the concept of patients&rsquo; rights has not received its proper situation in Iranian health care delivery system yet. However, establishment of &rdquo;Iranian patient bill of rights&rdquo; by the Ministry of Health and Medical Sciences in recent years, has figured an encouraging vision in this area. It should be mentioned that Iranian patients&rsquo; bill of rights is a perceived translation of world&rsquo;s contemporary&rsquo;s patients&rsquo; bill of rights, which has been formulated by some compassionate medical policy makers who are highly concerned about patients&rsquo; rights, but it&rsquo;s most important defect is that none of the stakeholders had been involved in the process of formulating this document. In addition there are some items in this bill of rights that are not fit with our socio-economic and cultural background. On the other had there are some problems in our health care context, that this bill cannot respond them properly.</p> <p>This article has analyzed the Iranian patients&rsquo; bill of rights, and is followed by providing some key concepts which should be considered for promoting patients&rsquo; rights practice in Iran.</p> حقوق بیمار, منشور حقوق بیماران, ایران Iran, Patients’ bill of rights, patients’ rights 163 188 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-197&slc_lang=fa&sid=1 Soodabeh Joolaee سودابه جولایی medlaw2008@yahoo.com 10031947532846005201 10031947532846005201 Yes دانشگاه علوم پزشکی ایران و پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی