Medical Law Journal

fa بررسی فقهی - حقوقی مسئولیت کیفری ناقل ایدز در قتل؛ با تکیه بر انتقال از طریق تماس جنسی A Juridical – legal study on Criminal liability of Transmitter of AIDS in Homicide: A Focus of AIDS Transmission through sexual relation در این نوشتار تلاش بر این است که موضوعی را که نه تنها جامعهی حقوقی بلکه جامعهی بشری را به چالش کشیده از منظر فقه و حقوق مورد بررسی قرار دهیم. موضوع مذکور در رابطه با شخصی است که مبتلا به ویروس ایدز، اچ.آی.وی. بوده و با این فرض اقدام به برقراری رابطهی جنسی عامدانه با دیگری مینماید. درنتیجه این سئوال مطرح میشود که آیا میتوان برای چنین شخصی مسئولیت کیفری اعمال نمود؟ در این مقاله استدلالهای موافق و مخالف پیرامون اعمال مسئولیت کیفری مورد توجه و ارزیابی قرار خواهد گرفت. و در ادامه پس از نقد دلایل مخالفین تصویب قانون خاص را بیان میداریم که تصویب قانون خاص در این زمینه لازم میباشد و پس از بررسی نظام حقوقی ایران به این نتیجه میرسیم که در این خصوص در ایران قانون خاصی به تصویب نرسیده است و قوانینی از جمله قانون طرز جلوگیری از بیماریهای آمیزشی و بیماریهای واگیر دار مصوب سال 1320 و همچنین لایحهی قانونی مربوط به مجازات پاشیدن اسید را در ارتباط با بحث مطروحه نمیتوان قابل اعمال تلقینمود. پس بنابراین باید از قوانین سنتی حقوق کیفری بهرهمند شد. در انتها به بررسی فقهی و حقوقی عناوینی در قانون مجازات اسلامی خواهیم پرداخت که توسط عدهای از حقوقدانها در خصوص بحث مورد نظر مطرحشده است. از جمله: قتل، شروع به قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تهدید علیه بهداشت عمومی، محاربه و افساد فیالارض. در ذیل عنوان قتل صورتهایی را که میتوان با توجه به علم و آگاهی انتقالدهنده و مجنی علیه نسبت به ناقل بودن شخص و نوعاً کشندهبودن بیماری متصور دانست در 9 فرض مورد بررسی قرار خواهیم داد. و در نهایت نتیجه میگیریم که تنها عنوان قتل در خصوص بحث مطروحه قابل اعمال میباشد. The authors of this article try to study a subject which has challenged not only legal society but also human society from the viewpoint of Islamic jurisprudence and law. The article discusses to a person who has been infected with HIV and has a sexual relation with another person intentionally. As a result, a question will be posed: Can a criminal liability be considered for such a person? In this article, pries bad cons of applying criminal liability will be pros attention to and will be evaluated. Then, after criticizing opponents’ reasons for enacting a special Act, the authors of the present article will argue why it is necessary to enact a special Act in this respect. After reviewing Iranian legal system, the authors maintain that no specific act has been enacted on the issue. Some statutes including the Act for preventing sexual and infectious diseases 1941 and a legal bill related to pouring acid can not be applied to the issue. Hence, traditional criminal Acts should be used in this respect. Finally, the authors will study juridical–legal subjects in Islamic Penal Act 1991. Some of the lawyers presented some opinions including attempting to homicide’ intentional assault, threatening against public health, waging against God and making corruption on Earth. Homicide can be supposed regarding to the transmitter’s knowledge and the victim in 9 situations. These will be studied in this article. At last, the author will conclude that the only crime which can be applied in this issue is homicide. مسئولیت کیفری؛ ایدز؛ قتل؛ قانون خاص؛ نظام حقوقی ایران؛ عمل نوعاً کشنده Criminal liability, HIV/AIDS, homicide, specific Act, Iranian legal system, a typically fatal conduct 35 62 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-200&slc_lang=fa&sid=1 Farough Yazdani Azad فاروق یزدانی آزاد farooghyazdani@yahoo.com 10031947532846004416 10031947532846004416 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز Amir Samavati Pirouz امیر سماواتی پیروز a_samavati_p@yahoo.com 10031947532846004417 10031947532846004417 No دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، رییس کتابخانه مرکز و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو و پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی