fa حقوق بیماران و مسؤولیت مدنی پزشکی <p dir="RTL">امروزه در اثر پیشرفت فرهنگ و رشد فکری بشر و نیز توسعه تمدن بشری، توجه به حقوق بیماران نیز از اهمیت بیشتری برخوردار گردیده، به گونه‌ای که سعی دولت‌ها در جوامع مختلف بر آنست که از این قشر آسیب‌پذیر حمایت بیشتری به عمل آورند.</p> <p dir="RTL">در حوزه علم حقوق نیز همواره در ارتباط با این موضوع، سؤالاتی مطرح بوده و صاحبنظران حقوقی به فراخور توانایی خویش درصدد پاسخ به این سؤالات برآمده‌اند. این سؤالات عبارتند از این‌که چگونه می‌توان از حقوق بیماران در مقابل خطای جامعه پزشکی حمایت نمود؟ آیا تعهد پزشکان، ازنوع بوسیله بوده واثبات تقصیرآنان، به عهده بیمار است؟ یا این‌که این تعهد، از نوع تعهد به نتیجه بوده و هیچ چیز جز اثبات قوه قاهره، نمی‌تواند پزشک را از مسؤولیت رها سازد؟</p> <p dir="RTL">در حوزه فقه، مشهور فقها، تعهد پزشک را از نوع تعهد به نتیجه دانسته و برای رهایی پزشکان از مسؤولیت، تحصیل برائت از بیمار را پیشنهاد می‌نمایند. قانونگذار در قانون مجازات اسلامی نیز از همین نظر پیروی نموده است، ولی این سؤال همواره باقی است که اگر بیماری حاضر به ابرای پزشک نباشد، چه باید کرد؟ آیا پزشک نیز می‌تواند از درمان بیمار خودداری ورزد؟ بدون شک پاسخ مثبت خواهد بود و تردیدی نیست که در این صورت، حقوق بیمار در معرض تضییع قرار خواهد گرفت و در حقیقت ابزاری که در حقوق ایران، برای حمایت ازحقوق بیمار ابداع گردیده، علیه او به کار خواهد رفت. بدین جهت نگارندگان با تکیه بر اصول و موازین حقوقی و با بهره‌گیری از اندیشه‌های صاحبنظران حقوق و با نگاهی جدید به موضوع، درصدد پاسخ به سؤالات مذکوربرآمده و برآنند که چنانچه مقنن، تعهدات جامعه پزشکی را، ازنوع تعهد به وسیله بداند و برای حمایت از بیماران وجلوگیری از سوء استفاده از اضطرار آنان و تحمیل شرط برائت به آن‌ها، تقصیر پزشک را مفروض انگارد، این امر بهتر می‌تواند حقوق بیماران را تأمین نماید. در این صورت هم، بار اثبات تقصیر که امر دشواری است، از روی دوش بیمار برداشته شده و جبران خسارت او تسهیل خواهد شد و هم این‌که پزشک بی‌گناه نیز می‌تواند با اثبات بی‌گناهی خویش، از مسؤولیت معاف گردد و بدین‌‌وسیله اجرای عدالت تأمین گردیده و از بی‌رغبتی پزشکان به این حرفه ممانعت به عمل آید.</p> <p>These days, because of cultural development and mental growth and also improvement in human culture more attention is given to the patient&rsquo;s rights, so that governments in different societies attempt to support this damageable group more than before.</p> <p>Always in the realm of the Law science, also, some questions were posed regarding this subject and jurisprudents, according to their capabilities, tended to respond to these questions. Some of these questions are as follow: How is it possible to support the patient&rsquo;s rights against the negligent of doctor&rsquo;s societies? Is the doctor&rsquo;s obligation in instrument and their negligent proof is patient&rsquo;s responsibility? Or if this obligation is an obligation in then nothing except force major proof can discharge the doctor? While the doctor&rsquo;s obligation in other countries is obligation in instrument, how it is possible to harmonize the jurists consider with the Law or other countries? On the other hand jurists consider proposes acquiring patient consent for discharging doctors, but this question is still posed that what happened if a patient dose not desire to discharge the doctor?</p> <p>Can a doctor refrain to treat his patient? Without doubt, the response is positive. The patient&rsquo;s rights will be destroyed, undoubtedly. In fact, a tool, invented for supporting of patient&rsquo;s rights in Law of Iran, will be used against him. So, the authors, with relying on legal principles and with using jurisprudents&rsquo; opinions and with a new look on this subject are trying to respond the mentioned questions and to supply the patient&rsquo;s rights better if legislator considers the obligations of medical societies as obligation instrument and assumes the doctor&rsquo;s negligent for supporting of patient&rsquo;s rights, especially because this is advocated by jurisprudent.</p> <p>In the Law of Iran, also, some people think that in case of discharging of the doctor by patient, yet the doctor has the civil liability against his negligent. No, this question is posed that whose responsibility is to prove this negligent? The proper answer to this question can help us to support the patient more.</p> مسؤولیت مدنی؛ حقوق بیمار؛ تعهد به وسیله؛ تعهد به نتیجه؛ تقصیر Civil liability, patient’ rights, obligation in result and instrument, negligent 41 60 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-245&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Nasiri مصطفی نصیری mostafa.nasiri@yahoo.com 10031947532846004238 10031947532846004238 Yes دانشگاه پیام نور Maryam Bayati مریم بیاتی 10031947532846004239 10031947532846004239 No