fa مسؤولیت ناشی از صدمه به حق عقیم‌سازی و سقط جنین معلول <p dir="RTL">یکی از حقوق بیماران که در کشورهای مختلف از جمله ایران به رسمیت شناخته شده، حق تصمیم‌گیری راجع به جمعیت خانواده است؛ این حق ممکن است به صورت استفاده از قرص‌ها و داروهای پیشگیری از حاملگی، یا سایر شیوه‌های درمانی از جمله عقیم‌سازی اجرا شود. در صورت به رسمیت ‌شناختن تمامی این شیوه‌های پیشگیرانه، پزشک موظف به اجرای تعهد خود در مقابل مراجع بوده و عدم اجرای این تعهد مسؤولیت وی را به همراه خواهد داشت. همچنین است در مورد سقط جنین، یکی از حقوقی که به تازگی برای والدین به رسمیت شناخته شده سقط جنین معلول است. طبق قانون سقط درمانی مصوب 1384 ش.، سقط جنین معلول با حصول شرایطی در ایران مجاز اعلام شده است. در این صورت پزشک طرف قرارداد مکلف به احترام به این حق و ایفای تعهد در مقابل والدین خواهد بود، در غیر این صورت والدین حق طرح دعوای مسؤولیت علیه او را خواهند داشت. این مجموعه در تلاش برای اثبات حق بیماران در پیشگیری از حاملگی یا سقط جنین معلول و در نتیجه مسؤولیت پزشکی در مقابل آنان است؛ تا بدین وسیله دریچۀ نوینی در مسؤولیت پزشکی گشوده شده و از حقوق افراد و بیماران حمایت گردد. از این رو، با بررسی جواز یا عدم جواز عقیم‌سازی و سقط جنین در فقه و حقوق کشورهای مختلف از جمله ایران، مسؤولیت یا عدم مسؤولیت پزشکی در این فروض را مورد توجه قرار خواهیم داد. شیوۀ مورد استفاده کتابخانه‌ای و مطالعۀ کتب و مقالات خارجی در این زمینه و تطبیق آن با نظام حقوقی داخلی است. نتیجۀ به دست آمده این است که اگرچه که تولد و زندگی حادثۀ مبارکی است، اما والدین می‌توانند راجع به تعداد اعضای خانوادۀ خود و همچنین اجازۀ تولد به فرزند معلول تصمیم‌گیری نمایند. در صورتی که پزشک به این حق تصمیم‌گیری آنان لطمه وارد کند و حسب مورد فرزند ناخواسته یا معلولی متولد شود، والدین می‌توانند متعهد مقصر را تحت تعقیب قرار داده و از او مطالبۀ خسارت نمایند.</p> <p>One of patients΄ rights which are recognized in different countries such as Iran is right of decision about number of family members. This right may be enforced by using preventive medicine or other medical methods such as barring. If all of these preventive methods are recognized, the doctor will bind to perform his duty in satisfaction referring and non-performance will result in medical liability. Also in abortion, one of rights which are recognized for parents is abortion. According to Cure Abortion Act 1384, abortion of handicapped fetus is recognized based on current conditions. Therefore, a doctor who is a party to a contract will bind to respect this right and to perform this function in front of parents. Otherwise parents will be entitled to bring an action against him. This collection tries to prove patients΄ right in prevent of pregnancy or abortion of handicapped fetus and medical liability against them; so that a new window is opened in the debates of medical liability and supported rights of people and patients. Therefore, by studying permission or non-permission to barring or abortion of handicapped fetus in religious jurisprudence and different countries΄ law, we will consider medical liability or non-liability in these matters. The method which was used was library facilities and study of foreign books and papers in this context and comparing them with domestic legal system and studying the present cases. At the end it should be mentioned: although birth and life are welcomed incidents, parents can decision about number of family members and birth of handicapped child. If a doctor stops their right of decision and birth unwanted or handicapped child, parents can invoke to break of contract and claim for remedy against him.</p> فرزند ناخواسته؛ فرزند ناقص‌الخلقه؛ عسر و حرج؛ مسؤولیت پزشکی patient, right, barring, abortion, unwanted child, handicapped child, medical liability 75 96 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-247&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Izanloo محسن ایزانلو izanloo@ut.ac.ir 10031947532846004242 10031947532846004242 Yes دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی Zohre Afshar Ghoochani زهره افشار قوچانی 10031947532846004243 10031947532846004243 No دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه