fa مسؤولیت مدنی ناشی از پس‌زدن عضو پیوندی پژوهشي Original Article <p dir="RTL">پس‌زدن یا رد عضو پیوندی به پدیده‌ای اطلاق می‌شود که در آن سیستم ایمنی و دفاعی بدن گیرنده از پذیرش عضو پیوندی خودداری می‌کند. کاهش و جلوگیری از وقوع این پدیده دغدغه و هدف اصلی پزشکان پیونددهنده و گیرندگان عضو پیوندی می‌باشد. مسؤولیت ناشی از پس‌زدن پیوند و سایر عوارض پیوند، علاوه بر این‌که اصولاً چهره قراردادی دارد، برخلاف سایر مسؤولیت‌های پزشکی، از این ویژگی برخوردار است که در پشت آن دو قرارداد &laquo;انتقال عضو بین دهنده و گیرنده&raquo; و &laquo;قرارداد درمان&raquo; وجود دارد. در مواردی که پس‌زدن پیوند ناشی از عیبی باشد که در عضو پیوندی موجود و دهنده از آن آگاه باشد، پس‌زدن پیوند به دهنده بدون حسن نیت منتسب بوده، با تخلف از &laquo;شرط ضمنی سلامت عضو پیوندی&raquo; موجود در قرارداد بین دهنده و گیرنده، مسؤولیت وی مطرح است. در خصوص قرارداد درمان نیز مسؤولیت ناشی از پس‌زدن پیوند عضو تابع قاعده کلی وضع‌شده توسط قانون جدید مجازات اسلامی مصوب 1392 می‌باشد و پزشک و سایر عوامل سبب پس‌زدن پیوند، در صورت تقصیر، مسؤول جبران خسارت گیرنده عضو پیوندی می‌باشند. اصولاً دهنده عضو و وراث شخصی که دچار مرگ مغزی شده است در بسیاری از موارد از مسؤولیت ناشی از پس‌زدن و یا سایر عوارض پیوند با توجه به قاعده احسان معاف هستند و گیرنده نیز در مواردی که پس‌زدن پیوند منتسب به وی باشد از جبران خسارت محروم است. اهمیت انتفای هدف اصلی پیوند و بروز اختلافات راجع به آن، نیازمند بحثی دقیق در این خصوص می‌باشد. نویسندگان این مقاله در پی تحلیل این مسائل در حقوق پزشکی معاصر ایران می‌باشند.</p> <p>The rejection or rebuff of transplanted organs refers to the case in which the immune system of the recipient&#39;s body repels the transplanted organ. The prevention and reduction of such repulsions are the main concern of transplant surgeons and recipients. Liabilities associated with repulsion and its side-effects have a contractual nature; also, unlike other surgery-related liabilities, here there are two contracts, namely, &lsquo;Organ Donation Contract between the Donor and Recipient&rsquo; and &lsquo;Treatment Contract&rsquo;. If rejection is due to the malfunction of the donated organ, of which the donor was aware, it is ascribed to the ill-will of the donor, and he is held liable for the side-effects as stated in the terms of &lsquo;The Implied Flawlessness of the Transplanted Organ&rsquo;. As for &lsquo;Treatment Contract&rsquo;, liability associated with organ rejection follows the general principles legislated in &lsquo;The New Laws of Islamic Penalization,&rsquo; passed in 2013. It implies that the surgeon and factors causing rejection are held liable and are required to make amends for any adverse consequences. Usually, according to Beneficence Rule, the donor and the heirs of a recipient who is brain-dead are immune from liability or responsibilities regarding the side-effects of transplantation. Also, no liability is considered for a recipient who is proved to be the reason for organ rejection. The annulment of the main purpose of transplantation and ensuing disputes and law cases deserves a thorough analysis. The researchers intend to conduct a survey about the abovementioned issues in the Contemporary Iranian Medical Laws.</p> <p>Please cite this article as: Rostami Chelkasari E, Khafi S. Civil Liability Arising from the Rejection of Transplanted Organ. Iran J Med Law 2016; 10(36): 77-102.</p> پیوند عضو, پس‌زدن, مسؤولیت مدنی, دهنده, پزشک, گیرنده Transplantation, Recipient, Physician, Donor, Civil Liability, Rejection 77 102 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-255&slc_lang=fa&sid=1 Ebadolah Rostami Chelkasari عباداله رستمی چلکاسری e-rostamy@guilan.ac.ir 10031947532846003871 10031947532846003871 Yes Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Saeid Khafi سعید خوافی 10031947532846003872 10031947532846003872 No Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران