fa بررسی جایگاه حقوقی طب سنتی و مکمل و چالش‌های پیش روی آن در ایران پژوهشي Original Article <p dir="RTL">در سال‌های اخیر طب سنتی و مکمل از سوی جامعه با اقبال زیادی مواجه بوده است، اما متناسب با این گسترش شاهد حمایت قانونی و بسط و تکامل حقوقی در این حوزه نبوده‌ایم. درگذشته چند بار شاهد ممنوعیت طبابت در حوزه طب سنتی بوده‌ایم. برخی ازشاخه‌های طب مکمل نیز با مشکلات مشابهی رو به رو بوده است. در دهه اخیر پس از انتشار راهبرد توسعه طب سنتی توسط سازمان بهداشت جهانی (<span dir="LTR">WHO</span>) در ایران نیز فضا برای ادامه فعالیت طب سنتی مساعد گردید. این فراز و فرودهای بسیار، ضرورت طرح بحث‌های بنیادین حقوقی را در این زمینه مضاعف می‌کند. هدف مقاله حاضر تبیین جایگاه حقوقی طب سنتی و مکمل و اصلی‌ترین چالش‌های حقوقی است که در نظم کنونی ایران در این زمینه به منصه ظهور رسیده است. روش این مطالعه اسنادی و متکی به تحلیل حقوقی است. این مطالعه چهار چالش عمده را بازشناسی کرده است که عبارتند از: چالش مخالفت یا موافقت با نظم عمومی و اخلاق حسنه، چالش تفسیر دوگانه از حق بر سلامتی، کدگذاری‌نشدن همه دانش‌های بومی طب سنتی و مکمل و در نهایت ضعف هویت صنفی. توجه ویژه به رفع چالش‌های چهارگانه، کم و بیش مورد توجه سایر نویسندگان نیز بوده است. دو چالش نخست جنبه فکری و نظری و چالش سوم و چهارم جنبه عملی دارند. کمکی که این شاخه‌های طب به تأمین دسترسی به خدمات پزشکی و توسعه حق انتخاب مردم می‌کنند باید مورد توجه قرار گیرد. موضوع گسترش دسترسی به خدمات پزشکی و تنوع دسترسی با ایده حق بر سلامتی سازگارتر است، زیرا گسترش شاخه‌هایی چون طب سنتی و مکمل خود به خود موجب توسعه دسترسی به خدمات پزشکی و تنوع بیشتر آن‌ها می‌شود، پس از آن، مسأله کیفیت خدمات مطرح می‌شود. در زمینه تضمین کیفیت، مشارکت بیشتر متخصصان طب سنتی و مکمل در ترکیب هیأت‌های نظارتی و بهره‌گیری از الگوی تلفیقی نظارت می‌تواند به کاهش مشکلات موجودکمک کند.</p> <p>In recent years, traditional and complementary medicine has received a great interest from the public; however, the provided legal support to this field and the legal evolution and progress have not been aligned with its increasing popularity. We have experienced a ban on the practice of traditional medicine several times. Some branches of complementary medicine have also faced similar problems. In the last decade, due to the development and launch of WHO traditional medicine strategy, there has been a more positive environment for continuing the practice of traditional medicine in Iran. All these fluctuations intensify the necessity of raising fundamental legal issues in this area. This article aims to explain the main legal issues and challenges raised to the current order prevailing in Iran. The research method is documentary study based on legal analysis. The findings of this study have recognized four major challenges: rejection or acceptance of public order and Good morals, dual interpretation of the right to health, lack of coding for all aspects of indigenous knowledge of traditional and complementary medicine, and finally, the weakness of trade ::union::s identity.</p> <p>Special attention to addressing the four challenges, has been considered by almost other authors. The first two challenges are intellectual and theoretical, and the third and fourth ones are practical. The contribution of this branch of medicine to providing people access to medical services and right to health has to be considered. The issue of expanding accessibility and diversity of medical services is more consistent with the idea of right to health, because expanding some branches such as traditional and complementary medicine will automatically lead to more access to medical services and fosters their diversity. Then, the question of service quality arises. Concerning quality assurance, better participation of traditional medicine experts in monitoring boards and taking advantage of integrated supervision model may help to mitigate the existing problems.</p> <p>Please cite this article as: Zakersalehi G. Study on the Legal Status of Traditional and Complementary Medicine and the Challenges Ahead in Iran. Iran J Med Law 2017; 10(39): 101-120.</p> طب سنتی و مکمل, چالش حقوقی, حق بر سلامت, آزادی قراردادی, نظام صنفی Traditional and Complementary Medicine, Legal Challenges, Right to Health, Contractual Freedom, Trade ::union:: System 101 120 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-317&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Zakersalehi غلامرضا ذاکرصالحی Rsalehi514@gmail.com 10031947532846005473 10031947532846005473 Yes Institute for Research & Planning in Higher Education, Tehran, Iran مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران