fa تضمین قانونی حقوق فرهنگی بشری مؤثر در برنامه‌ریزی فرهنگی پژوهشي Original Article <p style="text-align: justify;">حقوق فرهنگی شاخه‌ای جوان از مطالعات حقوقی است که ادبیات آن به تدریج طی دهه هفتاد میلادی به عنوان یک طیف از حق‌های پذیرفته‌شده جهانی توسعه یافت، یعنی از زمانی که &laquo;توسعه فرهنگی&raquo; در مباحث کلان مدیریت امور عمومی و سیاستگذاری در سطح ملی و بین‌المللی طرح شد و به عنوان حق اساسی توسط سازمان ملل متحد، کمیسیون‌های تبعی آن، یونسکو، سازمان‌های غیر دولتی بین‌المللی و منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفته و گام‌هایی در جهت شناسایی و اجرایی‌شدن آن در قالب تصویب کنوانسیون، قطع‌نامه و اعلامیه‌های متعدد و در رأس آن‌ها اعلامیه فرایبورگ برداشته شده و به عنوان مجموعه‌ای از حق انسان به مشارکت در زندگی فرهنگی، حفظ منافع مادی و معنوی، دستیابی به آموزش و حفظ هویت زبانی و آداب و رسوم تعریف شده است، اما در سطح قوانین داخلی بحث از حقوق فرهنگی به صورت مستقل مورد توجه قانونگذار قرار نگرفته است، حتی پژوهش‌های اندکی در این زمینه در عرصه حقوق داخلی صورت گرفته است و وجه غالب تحقیقات انجام‌شده در خصوص چیستی این حق در نظام و اسناد بین‌المللی (میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی، اعلامیه فرایبورگ) است، البته با مداقه در برخی از مصادیق بیان‌شده از حقوق فرهنگی می‌توان به رویکرد قانونگذار به حقوق فرهنگی در قانون اساسی در قالب حقوق ملت و برخی از مقررات در سطح فرو تقنینی دست یافت. مسأله اصلی این نوشتار در قیاس با پژوهش‌های صورت‌گرفته، ترسیم تعهدات قانونی جمهوری اسلامی در دستیابی به حقوق فرهنگی است که با توجه به تعدد مصادیق حقوق فرهنگی از سویی و با توجه به اهمیت و اولویت برخی از این مصادیق در برنامه‌ریزی فرهنگی دولت، حق برخورداری از آموزش، حق مشارکت در زندگی فرهنگی جامعه و حق آزادی بیان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.</p> <p style="text-align: justify;">The cultural rights is a new branch of the legal studies whose literature have been developed gradually during 1970s as a global spectrum of accepted rights namely from the time when the cultural development was set forwarded in general management issues and national and international level and was noted as a fundamental right by the UN and its affiliated commissions, UNESCO, international and local NGOs and there were taken measures for its recognition and execution in the form of convention approval, resolution and various declarations topped with Freiburg declaration and was defines as a human right to participate in the cultural life, protection of intellectual and material rights, education acquisition, and protecting lingual identity and traditions and customs. However, in the domestic legal level, the legislator has not discussed the cultural right separately and there are few researches performed on this topic. Investigating certain examples mentioned on the cultural rights, it is possible to obtain the legislator&rsquo;s approach to the cultural rights in the Constitution in the form of people&rsquo;s rights and certain regulations in the infralegislative level. The main focus of this research was to define the legal obligations of Islamic Republic for obtaining the cultural rights that given the diversity of examples of the cultural rights from one hand and given the priority and significance of some of those examples in the state cultural plans, right of education, right of participating in the cultural society life and freedom of speech will be discussed.</p> <p style="text-align: justify;"></p> فرهنگ, حقوق فرهنگی, سیاستگذاری فرهنگی, آموزش, مشارکت فرهنگی Culture, Cultural Rights, Cultural Policy, Education, Cultural Participation 157 178 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-342&slc_lang=fa&sid=1 Mansoure Fasih Ramandi منصوره فصیح رامندی fasih@ricac.ac.ir 10031947532846005819 10031947532846005819 Yes Institute of the Culture, Art and Communication Tehran, Iran پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، ایران