fa مفهوم جنون در قانون مجازات اسلامی؛ موضوعیت یا طریقیت پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;">موضوعیت یا طریقیت‌داشتن جنون ـ به عنوان یکی از عوامل رافع مسؤولیت کیفری ـ از جمله چالش‌هایی است که در پرتو یافته‌های روانپزشکی در خصوص مسؤولیت کیفری مجانین مورد توجه قرار گرفته است. تفاوت این دو رویکرد در آن است که چنانچه جنون برای رفع مسؤولیت کیفری موضوعیت داشته باشد، صرف احراز آن توسط مقام قضایی، منجر به رفع مسؤولیت از شخص مجنون خواهد شد، اما در صورتی که برای جنون قائل به طریقیت باشیم، تنها در صورتی می‌توان جنون را رافع مسؤولیت کیفری دانست که جنون شخص منجر به اخلال در ادراک و قوه تمییز شود. از این رو هدف اصلی این پژوهش، مشخص‌کردن موضوعیت یا طریقیت‌داشتن جنون در قوانین کیفری ایران است و بدین سان سؤال اصلی این پژوهش، بدین صورت قابل طرح است که &laquo;حسب قوانین کیفری ایران، جنون برای رفع مسؤولیت از مرتکب جرم، دارای موضوعیت است یا طریقیت؟&raquo;. در این نوشتار با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی و استفاده از رویه قضایی ایران، چنین نتیجه گرفته شده است که هرچند رویکرد اصلی مقنن این است که جنون در صورتی موجب زوال مسؤولیت کیفری خواهد شد که باعث از بین‌رفتن اراده یا قوه تمییز باشد (طریقیت داشتن جنون)، با این حال نحوه نگارش ماده 149 قانون مجازات اسلامی (1392 ش.) به گونه‌ای است که می‌توان موضوعیت‌داشتن جنون برای رفع مسؤولیت کیفری را نیز از آن استنباط کرد.</span></span></div> Subjectivism or Objectivism of insanity, as one of the eliminators of criminal responsibility, are challenges under attention regarding the psychotherapy findings about the criminal responsibility of the lunatics. The difference between the two is that if insanity has subjectivism to eliminate criminal responsibility, its authentication by judicial authority leads to eliminate the criminal responsibility from the person. But if Objectivism accepted for insanity, it is eliminator of criminal responsibility only when the person&#39;s insanity causes disruption in cognition. Consideration of each perspective according to Iran&#39;s lawmaker view has especial consequences in criminal responsibility of the lunatics which is discussed in this paper. Therefore, this study aims at determining subjectivity or Objectivity of insanity in Iran&#39;s criminal law and the main question of this study is designed as follow:&nbsp; according to Iran&#39;s criminal law, insanity for disclaiming from crime committed, contains subjectivity or Objectivity? In this study using analytic-descriptive method and Iran&#39;s judicial procedure, such a conclusion is reached that although the main perspective of lawmaker shows insanity results in criminal disclaiming when it terminates will or distinguishing power (Objectivity of insanity). However, writing way of article 149 of the Islamic punishment law (1392) results in Inferring subjectivity of insanity for criminal disclaiming.<br> <br> <br> Please cite this article as: Gholami N, Abbasi M, Soltani Kuhbanuni S. Insanity Concept in Islamic Punishment Law: Subjectivism or Objectivism. Iran J Med Law 2018; 12(44): 77-94. Mental Disorders, Insanity, Will, Cognition, Punishment, Criminal Liability 77 94 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-374&slc_lang=fa&sid=1 Nabiollah Gholami نبی‌اله غلامی Nabiollah.Gholami@yahoo.com 10031947532846006412 10031947532846006412 Yes Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. (Corresponding author) دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Mahmoud Abbasi محمود عباسی 10031947532846006413 10031947532846006413 No Medical Ethics and Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences and Health Services, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sakineh Soltani Kuhbanuni سکینه سلطانی کوهبنانی 10031947532846006414 10031947532846006414 No Department of Educational Sciences, Educational sciences & Psychology Faculty, Ferdowsi University of Mashhad (FUM), Mashhad, Iran دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران