fa نقش سیاسی شهروندان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و دیدگاه‌های ناظر بر آن پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;">به رسمیت‌شناختن نقش سیاسی مردم و میزان آن در قانون اساسی بیانگر ظرفیت دولت‌ها برای حضور و فعالیت شهروندان در قالب افراد یا گروه‌ها در زمینه‌های مختلف اداره امور کشور به عنوان یک حق سیاسی می‌باشد. وجه بارز حقوق سیاسی در میزان مشارکت سیاسی مردم برای اداره حکومت‌ها متجلی می‌شود. اگر این حق به عنوان مطلع حقوق سیاسی، در قانون اساسی و در حدود انتخاب و تعیین زمامداران، نظارت بر عملکرد مسؤولان، مطالبه از ایشان و نهایتاً پاسخگویی مسؤولان به مردم، پیش‌بینی شده باشد، می‌توان این قانون را به عنوان قانون اساسی مردم‌سالار برشمرد. با این وجود در نظام‌های دینی همچون نظام جمهوری اسلامی ایران ـ که محوریت اداره کشور و حتی تصویب قوانین، از شرع منشأ می‌گیرد ـ تفاوت دیدگاه‌هایی در مورد اختیار و حتی توانایی مردم برای اعمال نظر در اداره امور به وجود آمده است، لکن با وجود این نظرات مغایر، تفاوت دیدگاه‌ها نمی‌تواند و نباید اصول قانون اساسی که بر مبنای <span style="letter-spacing:-.1pt;">شرع تدوین و به تصویت ملت رسیده را تحت تأثیر قرار</span> داده یا آن‌ها را نادیده بگیرد.</span></div> <div style="text-align: justify;">The recognition of the political role of people and its scope in the Constitution is an expression of the potentiality of governments for presence and activity of citizens in individual or collective forms in various domains of administrative affairs of the country as a political right. The prominent aspect of political rights is reflected in the rate of people&#39;s political participation in administration of governments. If this right as the foremost of all political rights has been included in the constitution as a requirement of the election and change of the authorities, supervision of the actions of officials, demanding them and finally the accountability of the authorities before the people the constitution can be declared as a democratic constitution. Nevertheless, in religious regimes like Islamic Republic of Iran - in which Shariah law is the basis of the administrative affairs of the country even the legislations - some different perspectives emerge concerning the authority and even ability of people in expressing their views of the administrative affairs of their country. However, even with these difference of opinions, there are still some principles of the Constitution that have been codified based on Shariah and endorsed by the nation and should not be neglected.<br> <br> Please cite this article as: Heydari L. Political Role of Citizens in the Constitution of Islamic Republic of Iran and the Views Related to It. Iran J Med Law 2018; 12(46): 7-33.</div> قانون اساسی, حق سیاسی, حق تعیین سرنوشت, ولایت فقیه Constitution, Political Right, Self-Determination Right, Velayat-e Faqih 7 33 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-388&slc_lang=fa&sid=1 Ladan Heydari لادن حیدری Ladanh.1978@yahoo.com 10031947532846007480 10031947532846007480 No in Publi Law, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Jalali محمد جلالی mdjalali@gmail.com 10031947532846007481 10031947532846007481 Yes of Scientific Board of Law Department, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) Seyyedreza Salehi Amiri سیدرضا صالحی امیری Dr.salehiamiri@gmail.com 10031947532846007482 10031947532846007482 No of Scientific Board of Law Department, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران Mohammadjavad Javid محمدجواد جاوید univiran@yahoo.com 10031947532846007483 10031947532846007483 No of Scientific Board of Law Department, University of Tehran, Tehran, Iran دانشگاه تهران، تهران، ایران