fa دیدگاه فقهی عفو در حقوق شهروندی اسلامی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;">عفو (صفح) از صفات پسندیده‌ای است که در مکاتب اخلاقی مورد ستایش قرار گرفته با به کاربردن این صفت در زندگی می‌توان از ثمرات دنیوی آن که داشتن سلامت روانی و جسمانی است، بهره‌مند شویم و هم‌ردیف پرهیزکاران و متقین قرار بگیریم و در آخرت از شفاعت رسول خدا (ص) بی‌نصیب نگردیم. حقوق شهروندی هم به مجموع حقوق و آزادی‌هایی است که دولت اجرای آن را طبق قوانین داخلی برای اتباع خود تأمین و تضمین می<span dir="LTR">&lrm;</span>کند. با توجه به مطالب فوق این سؤال مطرح می‌گردد که آیا فقهای امامیه این اخلاق حسنه را جایز دانسته و یا لازم می‌دانند؟ و عفو چه تأثیری در حقوق شهروندی اسلامی دارد؟ در فقه امامیه و در مستندات فقهی (کتاب قرآن، روایات، اجماع، عقل) به این موضوع توجه ویژه گردیده و اصل بر جواز این عمل می‌باشد تا جایی که اثرعفو برای مرتکب به حداز حدود الهی، با اقرار و پس از آن توبه از مجازات مبرا می‌شود. همچنین قانونگذار جامعه اسلامی ایران در این خصوص در ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (البته نقدهایی بر آن وجود دارد) تاکنون توانسته بخشی از موارد عفو را در جامعه پوشش دهد. حال به این نتیجه دست می‌یابیم که اگر آیات قرآن را در جامعه اسلامی، مبنا و معیار اخلاق قرار دهیم، آنگاه اخلاقیات (تقوا، عدالت، ایثار، عفو و گذشت و...) به شکل قانون در تمام عرصه‌های زندگی شهروند اسلامی نمود خواهد یافت و آثار مثبت آن نمایان می‌گردد. پژوهش حاضر با روش کیفی و طرح تحقیق &laquo;مطالعه اسنادی&raquo; انجام شده است.</span></span></div> Forgiving is a noble virtue which has been cherished by moral schools. With this virtue in life one can be benefited from the worldly bounties and have psychological and physical health and included among the pious and in the otherworld be intermediated by the Prophet (peace is upon him). Citizenship rights both refers to the totality of the rights and freedoms that are guaranteed by the government according to internal laws for the nationals. Accordingly, whether Shia jurists endorse this virtue? What effect does forgiving have on Islamic citizenship rights? In Shia jurisprudence and jurisprudential documents (Quran, traditions, consensus and reason) this subject has been taken into earnest account and it is recommended. Thus, if the convict repents he can be forgiven by the victim. Moreover, the legislator of the Islamic society of Iran in this regard in the article 365 of Islamic penal code adopted in 2013 has succeeded to cover some cases of forgiving in the society. Now we can conclude that if the verses of Quran are taken as the citeria of Islamic ethics these moral norms will turn to a law for all domains of life and the positive effects resulted from it will be felt throughout the Islamic society. This study has been conducted by qualitative method and document analysis.<br> <br> <br> Please cite this article as: Hosseini SJ, Bahraminezhad A. Jurisprudential Analysis of Forgiving in Islamic Citizenship Rights. Iran J Med Law 2018; 12(46): 235-254. صفح, حق, شهروند, حقوق شهروندی Forgiving, Right, Citizen, Citizenship Rights 235 254 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-399&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Jamal Hosseini سیدجمال حسینی 10031947532846006684 10031947532846006684 No Islamic Law, Islamic Azad University of Central Tehran, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Ali Bahraminezhad علی بهرامی‌نژاد Ali.b.nejad@gmail.com 10031947532846006685 10031947532846006685 Yes Islamic Law, Islamic Azad University of Central Tehran, Tehran, Iran. (Corresponding author) دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)