fa چالش‌های کیفری برداشت عضو افراد زنده به منظور پیوند پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;">پیوند عضو در ایران همانند بسیاری از کشورها به عنوان شیوه درمان آخرین مرحله نارسایی عضو پذیرفته شده است. منابع تأمین اعضا، شامل اعضای بدن افراد زنده، فوت‌شده و مبتلا به مرگ مغزی است که از میان آن‌ها، در عمل، میزان قابل توجهی از اعضای مورد نیاز برای پیوند، از افراد زنده تأمین می‌شود. برداشت عضو افراد فوت‌شده یا مبتلا به مرگ مغزی برای پیوند به دیگری، به موجب &laquo;قانون پیوند اعضای بیماران فوت‌شده یا بیمارانی که مرگ مغزی آن‌ها مسلم است&raquo; تجویز شده است، اما در مورد برداشت عضو افراد زنده، مقرره صریحی مبنی بر تجویز این رفتار به تصویب نرسیده و مقرره قانونی سابق مشعر بر تجویز ضمنی این رفتار (بند 3 ماده 42 قانون مجازات عمومی مصوب 7/3/1352) نیز صریحاً نسخ شده است. بنابراین با توجه به عدم تفاوت بین رفتار &laquo;برداشت عضو افراد زنده&raquo; با عنصر مادی جنایات و عدم تأثیر رضایت مجنی‌علیه و انگیزه مرتکب در ماهیت رفتار مجرمانه، حکم ابتدایی این رفتار، شمول عنوان جنایت بر آن است که مواد قانونی قابل تصور برای توجیه آن، ماده‌های 158 و 152 قانون مجازات اسلامی خواهد بود. با تأمل در ماده 158 مشخص می‌شود که &laquo;برداشت عضو افراد زنده برای پیوند به دیگری&raquo;، خارج از شمول مقررات این ماده می‌باشد، هرچند رفتار مذکور با تفسیر ماده 152 بر اساس ملاحظات عینی، در شرایطی تحت شمول آن قرار گرفته و موجب رفع مجازات از مرتکب می‌گردد. با این حال، استناد به این ماده برای توجیه رفتار مذکور، از یک طرف با موانعی مواجه بوده و از طرف دیگر، دارای نتایج غیر قابل قبول و توالی فاسد متعددی است که ورود قانونگذار به موضوع و تعیین حکم آن ضمن تعریف نظام قانونی منسجم برای پیوند عضو را اقتضا می‌نماید.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;">Organ transplantation in Iran like many other countries is accepted as the last therapeutic method for patients with end-stage organ failure. Sources of transplantable organs include living and deceased/brain dead donors, among which a considerable number of organs for transplant are obtained from living donors. Removal of organs from deceased and brain dead donors for transplantation is allowed by &quot;Transplantation of organs of dead or brain dead patients&quot; Act (2000); however, as for removal of organs from living donors, no explicit regulations for prescribing this behavior have been passed, and the former regulation concerning implied prescription of this behavior (article 42(3) of General Penal Act- 1973) has explicitly been abolished. Therefore, considering the fact that there is no difference between the behavior &quot;removal of organs of living donors&quot; and physical element of crimes, and that victim&rsquo;s consent and perpetrator&rsquo;s motivation have no effect on the nature of criminal behavior, this behavior is initially regarded as crime and the likely legal acts for justifying it will be articles of 158 and 152 of Islamic Penal Act (2013). Upon reflecting on article 158, it becomes evident that removal of organs from living donors for transplantation is outside the regulations inclusion of this article. Although the mentioned behavior has been within article 152 inclusion by interpreting this article based on objective observations and has caused acquittal of the culprit, referring to this act to justify the mentioned behavior, on the one hand, faces some obstacles, and on the other hand, has unacceptable results and many unfavorable consequences that demands that the legislator enter this subject and determine its sentence together with defining a coherent legal system for organ transplant.<br> <br> <br> Please cite this article as: Mirmohammad Sadeghi H, Sabouripour M, Khosravi A. Criminal Challenges of Removal of Organs from Living Donors for Transplantation. Iran J Med Law 2019; 13(48): 7-29.</span></div> برداشت عضو, پیوند, افراد زنده, افراد فوت‌شده Removal of Organs, Transplant, Living Donors, Deceased Donors 7 29 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-410&slc_lang=fa&sid=1 Hosein Mirmohammad Sadeghi حسین میرمحمدصادقی 10031947532846006894 10031947532846006894 No Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Mahdi Sabouripour مهدی صبوری‌پور 10031947532846006895 10031947532846006895 No Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Afzal Khosravi افضل خسروی Afzalkhosravi313@gmail.com 10031947532846006896 10031947532846006896 Yes Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. (Corresponding author) دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)