1- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2- گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.،
3- گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.،
4- گروه حقوق تجارت، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: امروزه جنین شبیهسازی، با سیاست افزایش توالید در جوامع کم جمعیت و یا با تمایل زوجین ناتوان از فرزندآوری به تولید مثل، پدیدهای نوظهور است که پیشبینی و تدارک راه حل مناسب برای پیامدهای حقوقی ناشی از آن نظیر تعیین انتساب و اصالت جنین شبیهسازیشده را میطلبد. این مسأله آز آنسو قابل اهمیت است که تعیین نسب جنین شبیهسازیشده، مسئولیتهای مدنی حقوق او همچون ارث و نفقه را مشخص میکند.
روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی میکوشد که با بهرهمندی از دادههای پزشکی، نظر قواعد حقوقی داخلی و بینالمللی را در این زمینه بیابد.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: شبیهسازی به روشهای متعددی مانند اهدای جنین، لقاح مصنوعی و کشتهای ژنتیکی صورت میپذیرد که هر یک دارای حکم متفاوتی از نظر حقوقدانان دارد. همچنین از منظر حقوق ایران، از آن جهت که ولایت پدری به کسی واگذار نشده، انتساب جنین به صاحبان سلول به رسمیت شناخته نمیشود، در حالی که حقوق بینالمللی به ویژه در کشورهای اروپایی مانند انگلستان، فرانسه و آلمان، ولایت جنین شبیهسازیشده را پذیرفته و رسمی نموده است.
نتیجهگیری: با توجه به ابهامها و اختلاف نظرهای گسترده حقوقی و خلأ قانونی در خصوص قائلشدن نسب برای جنین حاصل از شبیهسازی و تبیین حقوق مترتب بر آن، به نظر میرسد این جنبه مهم، به تبادل نظر و بررسی بیشتر صاحباندیشان و حقوقدانان نیاز داشته باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1403/5/10 | پذیرش: 1404/11/14