زمینه و هدف: کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) در ایران به دلیل نیازهای تخصصی درمانی و آموزشی، از آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی محسوب می‌شوند و در تحقق حقوق بنیادین خود با موانع جدی روبه‌رو هستند. هدف این پژوهش، بررسی شکاف موجود میان قوانین داخلی ایران و استانداردهای جهانی در حمایت از کودکان اوتیسمی و ارائه راهکارهایی برای کاهش این فاصله است.
روش: این مطالعه با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و به روش کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌ها از منابع داخلی، قوانین ملی و اسناد بین‌المللی، از جمله کنوانسیون حقوق کودک (CRC) و کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت (CRPD) گردآوری و به صورت تطبیقی تحلیل شده‌اند.
ملاحظات اخلاقی: در این تحقیق اصول اخلاق پژوهش از طریق ارجاع‌دهی دقیق به منابع، رعایت حقوق مالکیت فکری نویسندگان و پرهیز از هرگونه سرقت علمی رعایت شده است. تمامی منابع مورد استفاده به ‌طور دقیق ذکر شده و تحلیل و تفسیر مطالب با رعایت صداقت علمی و امانتداری در نقل و استفاده از آثار دیگران صورت گرفته است.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که علیرغم وجود قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت (مصوب ۱۳۹۶ ش.)، موانعی چون کمبود بودجه، زیرساخت‌های ناکافی، ناهماهنگی نهادی و نابرابری منطقه‌ای، موجب محدودیت در دسترسی کودکان اوتیسمی به خدمات آموزشی و درمانی شده است. همچنین سطح آگاهی پایین خانواده‌ها و جامعه نسبت به حقوق این کودکان، از چالش‌های اساسی تحقق عدالت اجتماعی در این حوزه است.
نتیجه‌گیری: برای تطبیق بهتر نظام حقوقی و اجرایی ایران با استانداردهای بین‌المللی، اصلاح قوانین موجود، ارتقای زیرساخت‌های محلی، آموزش تخصصی نیروی انسانی، تقویت آگاهی عمومی و ایجاد هماهنگی بین نهادهای ذی‌ربط ضروری است. این اقدامات می‌تواند زمینه‌ تحقق مؤثرتر حقوق کودکان اوتیسمی را فراهم آورد.