fa بایسته‌های فقهی ـ حقوقی تفویض مهر به ثالث از منظر حقوق شهروندی اسلامی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="color:black;">زمینه و هدف: </span></strong><span style="color:black;">از جمله حقوق مالی که مرد مکلف به پرداخت آن در برابر زوجه می‌باشد، مهریه است که در عقد نکاح دائم در زمره ارکان اصلی عقد نبوده و عدم تعیین و ذکر آن در لحظه عقد، الزامی نیست. هدف پژوهش حاضر، بررسی فقهی ـ حقوقی تفویض مهر به ثالث از منظر حقوق شهروندی اسلامی است. سؤال محوری تحقیق این است که حق تفویض مهر چگونه می‌تواند با حقوق شهروندی اسلامی سازگاری داشته باشد؟ به عبارتی دیگر، مهم‌ترین دلایل فقهی و حقوقیِ توجیه حق تفویض مهر کدام است؟ </span><br> <strong><span style="color:black;">مواد و روش‌ها: </span></strong><span style="color:black;">مطالعه حاضر به صورت مروری انجام می‌پذیرد و منابع مورد استفاده در پژوهش، اسنادی و کتابخانه‌ای می‌باشند که به شیوه کیفی و توصیفی، تجزیه و تحلیل می‌شوند. بنابراین روش مقاله، توصیفی ـ تحلیلی است. </span><br> <strong><span style="color:black;">یافته‌ها: </span></strong><span style="color:black;">تفویض مهر به ثالث می‌تواند در هنگام عقد و حتی پس از عقد انجام شود که در اصطلاح فقها، به آن </span><span style="color:black;">مفوضه‌المهر</span> <span style="color:black;">می‌گویند. زوجین در امر تفویض مهر از جمله در ماده 1089 ق.م دارای حقوقی هستند که بر اساس </span>وظایف و تعهداتی که برای شخص ثالث تشریح می‌شود، بدان خواهند رسید و از این جهت مانعی برای دستیابی به حقوق آنان محسوب نمی‌شود. علاوه بر این، تفویض مهر به شخص ثالث می‌بایست هموارکننده تشکیل خانواده به عنوان سنتی مقدس در دین اسلام باشد.<br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">در مسأله تفویض مهر به شخص ثالث<strong>،</strong> زن از تمامی حقوق خود در مهر برخوردار است. از این رو جنبه اقتصادی حقوق شهروندی وی مراعات می‌گردد، اما اگر این مسأله به عقد بدون مهر تعبیر شود، نتیجتاً تفویض بضع صورت گرفته است و تضییع حقوق وی محسوب می‌شود. بنابراین تفاوت تفویض بضع و تفویض مهر آنجایی است که در تفویض مهر به ثالث، حقوق زن در عقد باقی است، اما در دیگری، حقوق زن نادیده انگاشته می‌شود. بنابراین با پذیرش حق تفویض مهر به شخص ثالث، تنها حق تمیز و تعیین مهر به وی واگذار می‌شود و اصل مهر به قوت خود باقی است، لذا از منظر حقوق شهروندی اسلامی، مهریه چه بر سر مفاد آن توافق شده باشد و چه نباشد، حق زن محسوب می‌شود. </span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background</strong> <strong>and Aim:</strong> Amongst the financial rights a man should pay to his wife is marriage portion which is not enumerated as one of the primary pillars of permanent marriage contracts and it is not to be necessarily determined and mentioned in the instant of the contract&rsquo;s conclusion. The present study aims at the jurisprudential-legal investigation of delegating the determination of marriage portion to third persons from the perspective of the Islamic citizenship rights. The study&rsquo;s pivotal question is that how the marriage portion&rsquo;s delegation can be rendered consistent with the Islamic citizenship rights? In other words, what are the most important jurisprudential and legal reasons justifying the delegation of marriage portion&rsquo;s determination to a third persons?<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The present study is a review that uses documentary and library researches as its sources which will be analyzed based on qualitative-descriptive method. Thus, the article&rsquo;s method is descriptive-analytical.<br> <strong>Findings:</strong> Delegating the determination of marriage portion to a third person can be done during and even after concluding the marriage contract and, as put by jurisprudents, it is in this case termed the delegated determination of marriage portion. Couples have certain rights for delegating the determination of the marriage portion as stated, saying, in article 1089 of the civil law and they can have their rights fulfilled based on the duties and commitments explicated for the third person and it is in this respect no barrier to their rights&rsquo; fulfillment. Moreover, delegating the determination of marriage portion to a third person should pave the way for the family formation as a sacred tradition in Islam.<br> <strong>Conclusion:</strong> In regard of delegating the marriage portion&rsquo;s determination to a third person, a woman can enjoy all her rights in respect to the marriage portion hence the economic aspect of her citizenship rights is observed; however, if the issue is interpreted as a marriage contract without determination of any marriage portion, it would be a wastage of the wife&rsquo;s rights. Therefore, the non-determination of marriage portion and the delegation of marriage portion&rsquo;s determination differ in that the wife&rsquo;s rights persist in the marriage contract in the latter while her rights are discarded in the former. Therefore, accepting the right of delegating the marriage portion&rsquo;s determination to a third person, a woman only grants him or her the right of clarifying and determining her marriage portion and the marriage portion remains as a right for her. Thus, from the perspective of the Islamic citizenship rights, marriage portion is a woman&rsquo;s right whether an agreement is found reached thereon or not.<br> <br> <strong>Please cite this article as: </strong>Jalalian MT, Zolfaghari M, Hassani A. Jurisprudential-Legal Dos of Delegating the Determination of Marriage Portion to Third Persons from the Perspective of Islamic Citizenship Rights<strong>. </strong><em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2020; 473-484.</div> نکاح؛ مهریه؛ تفویض مهر؛ شخص ثالث؛ حقوق شهروندی اسلامی Marriage, Marriage Portion, Delegation of Marriage Portion’s Determination, Third Person, Islamic Citizenship Rights 473 484 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1522-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Taghi Jalalian محمد تقی جلالیان hu_jalali@yahoo.com 10031947532846008979 10031947532846008979 No Department of Private Law, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran گروه حقوق خصوصی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران Mehdi Zolfaghari مهدی ذوالفقاری Mahdi zolfaghari2010@gmail.com 10031947532846008980 10031947532846008980 Yes Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran. (Corresponding Author) گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. (نویسنده مسؤول) Alireza Hassani علیرضا حسنی 10031947532846008981 10031947532846008981 No Department of Private Law, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran گروه حقوق خصوصی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران