fa رویکردهای فقهی و حقوقی به عقد نکاح و ماهیت مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> مهریه یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در نزد فقهای اسلامی اعم از شیعه و سنی است. علاوه بر این، دیدگاه‌های حقوقی درباره نکاح و مهریه تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی ماهیت مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه و تأثیر آن بر عقد نکاح بپردازد.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است که با بهره‌گیری از منابع فقهی، آیات و روایات و همچنین کتب و مقالات حقوقی و فقهی به بررسی ماهیت مهریه در نزد فقهای مذاهب خمسه پرداخته است.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> مهریه از منظر فقهای مذاهب خمسه دارای دو جنبه است؛ اولاً، جنبه حقوقی که مهریه را نوعی معاوضه تلقی می‌کند و جنبه اقتصادی به آن می‌بخشد؛ دوماً، رویکردی که نکاح را غیر معاوضی و به تبع آن مهریه را نوعی عمل اخلاقی می‌داند و بیانگر رویکرد محبت‌آمیز و مبتنی بر علاقه در عقد نکاح و اخلاقی‌بودن مهر است.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> اهل سنت و مذاهب منبعث از آن طرفدار رویکرد معاوضی‌بودن مهر هستند. همین رویه در نزد برخی از فقهای شیعی نیز دیده می‌شود، اما فقهای امامیه غالباً نکاح و به تبع آن مهر را مقوله‌ای مبتنی بر علاقه و اخلاقی می‌دانند که در رویکردهای حقوقی نیز بازتاب یافته است. بر این اساس مهر تنها مقوله‌ای در زمره عقود نیست و نمی‌توان اخلاق و علاقه را از مهر جدا دانست. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> Dowry is one of the most challenging issues for Islamic jurists, including Shiites and Sunnis. In addition, legal views on marriage and dowry differ significantly. The present study seeks to investigate the nature of dowry from the perspective of the five religions jurists and its effect on marriage.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Materials and Methods:</strong> The method used in this research is descriptive-analytical, which has studied the nature of dowry among the five religions jurists by using jurisprudential sources, verses and narrations, as well as legal and jurisprudential books and articles.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Findings:</strong> Dowry has two aspects from the perspective of the five religions jurists; first, the legal aspect that considers dowry as a kind of exchange and gives it an economic aspect, and secondly, the approach that considers marriage as non-exchange and consequently dowry as a moral act and expresses a loving and interest-based approach in marriage. <span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> Sunnis and religions derived from it are in favor of the exchange-oriented approach. The same approach is seen in some Shiite jurists. But Imami jurists often consider marriage and consequently the dowry as a category based on interest and morality, which is also reflected in legal approaches. Accordingly, dowry is not the only category among contracts and morality and interest cannot be separated from it.<br> <br> <strong>Please cite this article as:</strong> Shabani M, Naghibi SA, Jafari Harandi M. Jurisprudential and Legal Approaches to Marriage and the Nature of Dowry from the Perspective of the five Religions Jurists. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2020; 515-524.</div> مهریه؛ عقد نکاح؛ مذاهب خمسه؛ ازدواج Dowry, Marriage, Five Religions, Marriage 515 524 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1600-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Shabani مریم شعبانی Zeyton7@yahoo.com 10031947532846009058 10031947532846009058 No of Islamic Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Seyyed Abolghasem Naghibi سیدابوالقاسم نقیبی da.naghibi@yahoo.com 10031947532846009059 10031947532846009059 Yes Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. (Corresponding Author) گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Mohammad Jafari Harandi محمد جعفری هرندی harandi_lawyer@yahoo.com 10031947532846009060 10031947532846009060 No Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Islamic Azad University, Imam Khomeini Memorial Branch, Rey, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران