fa جایگاه اشخاص غیر قضایی در قانون آیین دادرسی کیفری جدید در فرآیند دادرسی جزایی و در پرتو حقوق شهروندی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> دادرسی کیفری فرآیندی طولانی است که از کشف جرم شروع شده و با اجرای احکام کیفری خاتمه می‌یابد. اشخاص مختلفی در فرآیند دادرسی جزایی ایفای نقش می‌نمایند که در یک تقسیم‌بندی می‌توان این اشخاص را به دو گروه اشخاص قضایی و غیرقضایی تقسیم نمود.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> روش تحقیق در این مقاله به صورت کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از منابع استنادی و فیش‌برداری می‌باشد.<br> <strong>یافته‌های تحقیق:</strong> یافته‌ها حاکی از این است که قانون آ.د.ک مصوب 1392 با اصلاحات سال 1394 دارای نوآوری‌های متفاوتی در جنبه‌های مختلف است. در این قانون به نقش اشخاص غیرحقوقی در فرآیند دادرسی توجه شده که حقوق شهروندان را به گونه‌ای فارغ از بروکراسی‌های اداری به خود ایشان واگذار نموده است.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه:</span></strong><span dir="RTL"> در قانون جدید آ.د.ک نقش اشخاص غیرقضایی در دادرسی جزایی نسبت به گذشته پررنگ‌تر شده است و این تغییر تا حدی ناشی از تغییر ماهیت دادرسی جزایی و پارادایم‌های مربوط به آن و پذیرش برخی از جنبه‌های عدالت ترمیمی و برگرفته از منشور حقوق شهروندی مصوب 1395 می‌باشد. عوامل دیگری ازجمله لزوم تحقق یک دادرسی عادلانه، پیچیده شدن جرایم و رفتار متهمین نیز حضور مؤثرتر اشخاص غیرقضایی را در فرآیند دادرسی جزایی می‌طلبد. در بین نوآوری‌های صورت گرفته، حضور فعال و مؤثر مددکاری اجتماعی در مراحل مختلف دادرسی کیفری، حضور اشخاص ذی‌صلاح در تشکیل پرونده شخصیت، حضور مشاوران در محکمه اطفال و نوجوانان و ایفای نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در دادرسی جزایی و برخی از مراکز و سازمان‌های ذی‌صلاح بیشتر قابل توجه است، به نحوی که می‌توانیم بگوییم، قانون آ.د.ک 1392 واجد جنبه‌های مختلفی از عدالت ترمیمی با حضور اشخاص غیرقضایی است.</span></span></span></div> <strong>Background and Aim:</strong> Criminal Proceedings are a Long Process that Begins With the Discovery of a Crime and Ends With the Execution of Criminal Sentences. Different Persons Play a Role in the Criminal Proceedings That in a Division Can be Divided Into two Groups of Judicial and Non-Judicial Persons.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: The Research Method in This Article is Library and Using Citation and Filing Resources.<br> <strong>Findings:</strong> The Findings Indicate That the Criminal Procedure Code adopted in 2014 With the Amendments of 2016 Has Innovations in Different Aspects. This Law Pays Attention to the Role of Illegal Persons in the Judicial Process, Which has Assigned the Rights of Citizens to Them Independently of Administrative Bureaucracies.<br> <strong>Conclusion:</strong> In the New Criminal Procedure Code, the Role of Non-Judicial Persons in Criminal Proceedings has Become more Prominent Than in the Past, and this Change is Partly Due to the Change in the Nature of Criminal Proceedings and Related Paradigms and the Acceptance of Some Aspects of Restorative Justice Orginated Citizenship Rights Approved in 2016. Other Factors Such as the Need for a Fair Trial, the Complexity of Crimes and Defendants&rsquo; Behaviors Also Require the More Effective Presence of Non-Judicial Persons in the Criminal Proceedings. Among the Innovations, the Active and Effective Presence of Social Workers in Various Stages of Criminal Proceedings, the Presence of Competent Persons in the Formation of Personality Files, the Presence of Counselors in Juvenile Courts and the Role of Non-Governmental Organizations in Criminal Proceedings and Some More Competent Centers and Organizations are More Notable so That we Can Say the Criminal Procedure Code Approuved 2014 Has Different Aspects of Restorative Justice With the Presence of Non-Judicial Persons.<br> <br> <strong>Please cite this article as:</strong> Shirsavar Shahvand M, Mirkamali S A, Rajabi A. The Position of Non-Judicial Persons in the New Code of Criminal Procedure in the Criminal Procedure and in the Light of Citizenship Rights. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2018; 215-229. نوآوری؛ دادرسی کیفری؛ اشخاص غیرقضایی؛ حقوق شهروندی Innovation, Criminal Procedure, Non-Judicial Persons, Citizenship Rights 215 229 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1657-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Shirsavar Shahvand محسن شیرسوار شهاوند 10031947532846009156 10031947532846009156 Yes Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran گروه ‌حقوق ‌کیفری و جرم‌‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران Seyed Alireza Mirkamali سید علیرضا میرکمالی 10031947532846009157 10031947532846009157 No Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. (Corresponding author) گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Akbar Rajabi اکبر رجبی 10031947532846009158 10031947532846009158 No Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran گروه حقوق کیفری ‌و جرم‌‌شناسی، دانشکده ‌علوم ‌انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران