fa واکاوی دفع افسد به فاسد و تجلی آن در حقوق کیفری با رعایت حقوق شهروندی پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> در مواردی که دو حرام یکی فاسد و دیگر افسد است، عقل حکم می‌کند که برای پرهیز از امر افسد و ناخوشایندتر، انسان به استقبال امر فاسد و ناخوشایند برود، مشروط به اینکه، این تنها راه باشد و حقوق شهروندان هم از طرف شخص و هم از طریق حکومت رعایت گردد. هدف ما در این مقاله بررسی دفع نمودن افسد به فاسد در حقوق کیفری و در پرتو حقوق شهروندی می&rlm;باشد.<br> <strong>روش تحقیق:</strong> روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای می‌باشد.<br> <strong>ملاحظات اخلاقی:</strong> پژوهش پیش‌رو با حفظ اصالت محتوا و با رعایت اصل انصاف و امانتداری انجام پذیرفته است.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> در این مقاله مشاهده می&rlm;گردد: زمانی که تنها راه خلاصی از مفسده بیشتر، ارتکاب و تن دادن به امر دارای مفسده کمتر می&rlm;&rlm;باشد، از قاعده تحت عنوان &laquo;دفع افسد به فاسد&raquo; می‌توان مصادیقی در حقوق موضوعه به ویژه حقوق کیفری یافت که مشمول این قاعده ‌باشد، البته با این استثناء که حقوق شهروندان در قوانین موضوعه عاری از هرگونه خدشه‌ای به هر بهانه‌ای می&rlm;باشد، ازاین‌رو می‌طلبد مصادیق این قاعده در قوانین کیفری ایران، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه‌گیری:</span></strong><span dir="RTL"> مفاد قاعده دفع افسد به فاسد در حقوق کیفری، عبارت است از جواز ارتکاب فاسد برای دفع افسد، که درواقع این محتوا، یکی از مصادیق قاعده اهم و مهم است. با توجه به روز بودن</span> <span dir="RTL">این</span> <span dir="RTL">قاعده</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">تطبیق</span> <span dir="RTL">آن</span> <span dir="RTL">با موضوعات</span> <span dir="RTL">روز</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">لحاظ</span> <span dir="RTL">سیاسی-</span> <span dir="RTL">اجتماعی،</span> <span dir="RTL">این</span> <span dir="RTL">مسأله مطرح می‌شود که مصادیق این قاعده در قوانین</span> <span dir="RTL">کیفری ایران، شامل چه مواردی است و آیا می&rlm;توان به بهانه دفع افسد، حقوق شهروندان را زیر پا بگذاریم؟ </span><span dir="RTL">این نتیجه قابل بیان است که </span><span dir="RTL">این قاعده با مصادیقی</span> <span dir="RTL">از جمله: دفاع مشروع، حقوق شهروندی، امر آمر قانونی، اجرای قانون اهم، اضطرار در</span> <span dir="RTL">حقوق کیفری، هم‌پوشانی دارد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective and Background:</strong> In Cases That two Forbidden Actions are one Worse and the Other Worst, the Intellect Rules That one Should Welcome the Worse and Unpleasant Action for Avoiding the Worst and the Most Unpleasant Action Provided That This is the Only Solution and the Citizenship Rights are Observed by Both the Person and the Government.<br> <strong>Objective:</strong> the Present Article Tries Investigating the Way of Repelling the Worst by the Worse as Stated in the Penal Laws and Also in the Light of the Citizenship Rights.<br> <strong>Study Method:</strong> the Present Descriptive-Analytical Research has Been Carried out Through Library Research.<br> <strong>Ethical Considerations:</strong> The Present Study Has Been Conducted Through the Observance of the Content Originality as Well as in Adherence to Such Principles as Fairness and Trustworthiness.<br> <strong>Findings:</strong> It Will be Observed in This Article That There are Times That the Only Way for Getting Rid of More Corruptions is the Perpetration of and Giving up to Actions With Less Depravity; This Maxim is Termed &ldquo;Repelling of the Worst by the Worse&rdquo; and its Examples Can be Seen in the Statutory Provisions, Particularly the Penal Lore But, of Course, With this Exception That the Citizens&rsquo; Rights Should Not be Damaged by any Means Hence it is Necessary to Investigate and Analyze the Examples of This Axiom in Iran&rsquo;s Penal Regulations.<br> <strong>Conclusion:</strong> The Contents of the Maxim &ldquo;Repelling of the Worst by the Worse&rdquo; in the Penal Laws Include the Permissibility of Perpetrating Worse Actions for Avoiding the Perpetration of the Worst Actions. In Fact, Such Contents Incorporate one of the Examples of the Maxim &ldquo;the Most Important and the Important&rdquo;. Considering the Novel Nature of This Axiom and its Match With the Latest Subjects in Political-Social Terms, it is Posited That What are the Examples of This Maxim in Iran&rsquo;s Penal Regulations and That Can the Citizens&rsquo; Rights be Trampled With the Excuse of Repelling the Worst by the Worse? It can be Expressed That This Axiom is Overlapping With Such Other Maxims as Legitimate Defense, Citizenship Rights, Legal Authorities&rsquo; Instructions, Enforcement of the Most Important Rule and Urgency in the Penal Laws.<br> <br> <strong>Please cite this article as:</strong> Golmohammadi H, Ayati S M R, Exploring the Repelling of the Worse by the bad and its Manifestation in the Penal Lore With the Observance of Citizenship Rights. <em>Iran J Med Law</em>, Special Issue on Human Rights and Citizenship Rights 2018; 231-257.</div> دفع افسد به فاسد؛ قوانین کیفری؛ حقوق شهروندی؛ دفاع مشروع؛ قانون اهم؛ امر آمر قانونی؛ اضطرار Repelling of the Worse by the Worst, Penal Regulations, Citizenship Rights, Legitimate Defense, the Most Important Rile, Legal Authorities’ Instructions, Urgency 245 257 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1658-1&slc_lang=fa&sid=1 Hooshang Golmohammadi هوشنگ گل‌محمدی hoshangh.g@gmail.com 10031947532846009193 10031947532846009193 No Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Seyed Mohammad Reza Ayati سیدمحمدرضا آیتی smrayati@gmail.com 10031947532846009194 10031947532846009194 Yes Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding author) گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Mohammad Kazem Rahman Setayesh محمدکاظم رحمان ستایش kr.setayesh@gmail.com 10031947532846009195 10031947532846009195 No Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, Qom University, Qom, Iran گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران