fa بررسی ماهیت و ضوابط حاکم بر دادگاه‌های درمان‌مدار مواد مخدر مروری Review Article <p>اعتیاد به عنوان یک امری که هنجار اجتماعی و اخلاقی جامعه را مختل می‌کند در کشورهای مختلف دنیا به‌عنوان یک پدیده مجرمانه شناخته شده و با ابزارهای تأدیبی از جمله حبس و جزای نقدی و در حد شدید و نهایی خود با مجازات سلب حیات و اعدام مواجه شده و رویکرد کشورها تا سال‌های اخیر برخورد سخت‌گیرانه در قالب مجازات‌های مذکور با معتاد همانند سایر مجرمان بوده است. مع‌الوصف، مجازات نیز اهداف مختلفی بالاخص تأدیب و اصلاح مجرم دارد و قاعدتاً این نیز باید در خصوص معتادان حاکم باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که نه تنها اهداف مجازات‌ها درباره معتادین به مواد مخدر محقق نشده بلکه روز به روز به تعداد معتادان افزوده شده و اهداف مجازات‌ها در خصوص معتادین محقق نشده است. لذا رویکرد نوین کشورها تأسیس دادگاه‌های درمان‌مدار ویژه معتادین با ساز و کار جدید جهت درمان معتاد و پیش‌گیری از اعتیاد می‌باشد که در این مقاله به ابعاد مختلف آن پرداخته شده است.</p> <p>Addiction, which offends social and moral norms, has been considered as a criminal phenomenon in most of the countries all over the world and has been confronted by various punishment mechanisms which fluctuate from fine and imprisonment to sever punishments such as execution. Dominant approach toward addiction has been considered as &quot;strict&quot; on the part of the states involved employing all above- mentioned punishments. However, it is widely accepted that general punishment should be directed toward rehabilitation and addiction is not exception to this rule. According to the research done in domain of drug abuse it has been proved that not only the rehabilitation of drug user has not been realized but also the number of the criminals in question has dramatically increased. Thus new approach of most states is establishment of treatment- centered drug courts in addition to having new mechanism regarding treatment of the addict and prevention of addiction.</p> دادگاه‌های درمان‌مدار, معتاد, مواد مخدر, بازگشت Treatment – center drug courts, addict, drug, rehabilitation 116 142 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-99&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Abbasi محمود عباسی dr.abbasi@sbmu.ac.ir 10031947532846004957 10031947532846004957 Yes رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Ehsan Lotfi احسان لطفی 10031947532846004958 10031947532846004958 No دانشگاه تهران، پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی Hasan Pak Tinat حسن پاک طنیت 10031947532846004959 10031947532846004959 No دانشگاه تهران، پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی