fa تأثیر تحریم‌های یک ‌جانبه و چندجانبه بر ایران از منظر حق بر سلامت شهروندان ایرانی مروری Review Article <p>تحریم مجموعه اقداماتی است که یک یا چند بازیگر بین‌المللی بر یک یا چند بازیگر دیگر به منظور تحقق یک یا چند هدف به عمل می‌آوردند؛ تنبیه طرف مقابل برای جلوگیری از اقدام برای مواردی که برای تحریم‌کننده ارزش دارد یا وادار‌ساختن طرف مقابل به رعایت بعضی هنجارها که برای طرف اقدام‌کننده مهم است. حق بر سلامتی به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشری در نظام بین‌المللی حقوق بشر به رسمیت شناخته شده است. دولت‌ها در ارتباط با اتباعشان به صورت تعهد به وسیله در جهت تأمین و تضمین این حق، مسؤولیت دارند. هر‌چند دولت‌ها نسبت به شهروندان دیگر دولت‌ها در خصوص حق بر سلامتی مسؤولیتی ندارند اما نباید با اقداماتشان موجبات زیان بر شهروندان دیگر دولت‌ها شوند. تحریم‌ها علاوه بر اثرات منفی فراوان بر سیاست‌ها و برنامه‌های کلان دولتی، به صورت مستقیم و غیر‌مستقیم بر شهروندان ایرانی و حق آنان در برخورداری از سلامتی تأثیر منفی داشته که این امر مغایر با اصول و ارزش‌های عام و جهان‌‌شمول حقوق بشر است. در این تحقیق، حق بر سلامت، شاخص‌گذاری شده و تأثیر تحریم‌های اعمالی بر ایران بر هر کدام از این شاخص‌ها تشریح شده است.</p> <p>Set of proceedings, which one or more international actors on one or more other actors in order to accomplish target, is called sanction. Punishment of opposed side to prevent whatever is valuable for sanctioning or make them observe some norms is important. A health right has been recognized as fundamental human rights. States are responsible for their nationals&rsquo; rights. Although states aren&rsquo;t responsible for health right of other country citizen, they are not allowed to damage them. Addition to numerous negative impacts of sanctions on government policies and programs, it has influenced on Iranian citizen directly and indirectly that is against humans&rsquo; right. In this research, health right is indexed and sanction impact on Iran about each index is described.</p> حق بر سلامت, تحریم‌ها, ایران Iran, health rights, Iranian citizens, Sanctions, unilateral and multilateral sanctions 11 50 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-102&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Alekajbaf حسین آل کجباف hossein_alekajbaf@yahoo.com 10031947532846005255 10031947532846005255 Yes رشته حقوق، دانشگاه پیام نور مرکز تهران جنوب Mojtaba Ansariyan مجتبی انصاریان 10031947532846005256 10031947532846005256 No رشته حقوق، دانشگاه پیام نور استان قزوین