fa نقش ادعاهای اختراع در تعیین عرصه فنی حمایت شده توسط حق اختراع؛ «کنکاشی در زیست فناوری» <p dir="RTL">ادعاهای اختراع که تعیین کننده مرز حقوقی مالکیت فکری در خصوص یک اختراع می‌باشند از اهمیت بسزایی در نظام حقوقی ثبت اختراع برخوردار هستند. نوع و ساختار یک ادعا خود مبنای با ارزشی جهت تعیین دامنه حمایت از &laquo;اختراع&raquo; و تقویت حمایت حقوقی اعطا شده به &laquo;مخترع&raquo; تلقی می گردد. از آنجا که نحوه طرح و یا تفسیر این ادعاها و نیز قابلیت کاربرد آن ها متناسب با هر عرصه از فناوری های نوین می‌تواند موجد آثار حقوقی متفاوتی باشد، هدف از نگارش مقاله حاضر نیز شناسایی ماهیت و بررسی اهم موضوعات، ابعاد و آثار مربوط به ادعاهای اختراع با تاکید بر زیست فناوری و با تکیه بر مطالعات تطبیقی و تحلیلی می‌باشد. از این‌رو مقدمتاً به منظور تعیین مبنا و معیاری مشخص جهت ارزیابی دامنه حقوقی مفروضه برای اختراع در ادعا، بخش اول مقاله به بررسی دیدگاه‌ها و رویکردهای مختلف در نحوه تفسیر ادعاهای اختراع اختصاص یافته و در بخش دوم، مصادیقی مهم از این قبیل ادعاها نیز مورد نقد و تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. در خاتمه چنین نتیجه‌گیری می‌گردد که اعمال و بهره‌گیری دقیق، صحیح و مؤثر از نظام حق اختراع در کشور بیش از هرچیز مستلزم توسعه اصول نظری، دکترین‌ها و رویه‌های قضایی در جهت تحلیل قابلیت‌ها و ابعاد گوناگون قابل استنتاج از موضوعات قانونی مطروحه من جمله ادعاهای اختراع می‌باشد. در این صورت است که می توان با احراز شناختی کامل نسبت به ماهیت &laquo;ادعاهای اختراع&raquo; از یک سو و ماهیت خود &laquo;اختراع&raquo; از سوی دیگر، نسبت به انطباق، بررسی قابلیت و چگونگی کاربرد صحیح این ادعاها در مصادیق و عرصه‌هایی نوین از فناوری همچون زیست فناوری، نانو فناوری و ... نیز اقدام نمود.</p> <p>Patent claims determining the legal protection extent of an invention play an essential role in patent rights. Type and drafting of patent claims constitute indeed the important elements for determining legal protection extent of an invention on the one hand and enforcing <em>patenee&#39;s</em> exclusive right against competitors on the other hand.</p> <p>While different drafting or interpreting methods of patent claims and their applications in new technologies may also arise new legal issues, the aim of this study is to clarify and to examine different aspects of patent claims due to their legal extents of protection in the field of biotechnology, based on a comparative study.</p> <p>Thus, in order to find out an appropriate approach upon which we can determine protectable extent in patent claims, the first part of this study provides an overview of different approaches on interpretation of patent claims and the second part gives further details on practical <em>case-study</em> analyses. We have concluded that an exact, effective and appropriate application of our patent system in new technologies requires in advance development of a basic set of theoretical principles, doctrines and jurisdictions to explore different legal aspects which can be important to be considered in new technologies such as biotechnology, nanotechnology etc.</p> ادعای اختراع؛ زیست فناوری؛ دکترین؛ رویه قضایی؛ دامنه حمایت حقوقی Patent claims, Biotechnology, Doctrines, Jurisdictions, Extent of patent protection 71 104 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-206&slc_lang=fa&sid=1 MohammadReza Parvin محمدرضا پروین mrparvin@abrii.ac.ir 10031947532846004547 10031947532846004547 Yes پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج. عضو پیوسته انجمن علمی حقوق پزشکی ایران و عضو کمیته حقوق، اخلاق و استاندارد ستاد توسعه زیست فناوری