fa ایمنی زیستی در مقررات بین المللی <p dir="RTL">با وجود گذشت 13 سال از اولین سال تولید تجاری محصولات تراریخته در دنیا و سرعت پذیرش و افزایش بی‌سابقه سطح زیر کشت این گیاهان (134 میلیون هکتار در پایان سال 2009 میلادی)، ملاحظات ایمنی زیستی و مخالفت مخالفین فناوری مهندسی ژنتیک کاهش نیافته است. فارغ از انگیزه‌های متفاوت این مخالفین که مجموعه وسیعی از ملاحظات مشروع و نامشروع را دربر می‌گیرد، سازمان‌های بین‌المللی متعددی نسبت به این ملاحظات واکنش نسان داده و اصول، مقررات، استانداردها و راهنماهایی را برای افزایش ایمنی و کاهش سطح نگرانی‌های ابراز شده تدوین و ارائه کرده‌اند. مهمترین مقررات تعهد آور بین المللی پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا است که هم اکنون 158 کشور و از جمله ایران عضو این پروتکل هستند. مهمترین سازمان‌های بین المللی درگیر مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی، یعنی سازمان بهداشت جهانی و سازمان خواروبار جهانی علاوه بر فعالیت‌های مستقل در این زمینه فعالیت مشترکی را در قالب کمیسیون کدکس الیمنتاریوس سازمان‌دهی کرده و اصول و راهنماهایی را در مورد ارزیابی ایمنی غذاهای حاصل از مهندسی ژنتیک ارائه کرده‌اند. تفاوت پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا و مقررات کدکس الیمنتاریوس در دو بعد اساسی شمول این مقررات و میزان تعهدآور بودن آنهاست. شمول اولی تنها بر موجودات زنده تراریخته است و از نظر آداب تبادلات فرامرزی الزام‌آور است اما دومی بر همه انواع محصولات تراریخته (حتی موجودات غیرزنده و محصولات حاصل از آن‌ها) است و از نظر حقوقی الزام آور نیست. نقش سازمان‌های تخصصی و بین‌المللی دیگر مانند مؤسسه بین‌المللی استاندارد، سازمان تجارت جهانی تشریح خواهد شد.</p> <p>Modern biotechnology can help global coalition against hunger and malnutrition. Global area under the production of transgenic plants has reached 134 million hectares at the end of the year 2009 and is expected to reach nearly 150 million hectares by the year 2010. In spite of the benefits that modern biotechnology offers, concerns have been raised in the proper and environmentally sound and safe application of this powerful tool for food production and environmental release of living modified organisms (LMOs). These include, but are not limited to concerns about consumers&#39; safety, animal health, diminishing agricultural biodiversity, environmental pollution, loss of biodiversity, and social, economic and ethical concerns. Concerns about the commercial/environmental release of LMOs have reached from scientific/social debates to the level of governments and international treaties and agreements, reflected in the drafts of several international instruments such as Cartagena Protocol on Biosafety (CPB), Convention on Biological Diversity (CBD), World Health Organization (WHO), Food and Agriculture Organization (FAO), Codex Alimentarius Commission, International Standard Organization (ISO), World Trade Organization (WTO) and the GATT agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS).</p> <p>Addressing these concerns at national and international levels requires an effective policy and regulatory framework, collectively called &quot;biosafety regulations&quot;, for research and production; import, export and transit; environmental release, standards for human consumption of genetically modified organisms (GMOs) and IPR of the developed innovations. This framework should also promote investment in this field by both local and foreign investors.</p> <p>There are only a few developing countries that have their own biosafety guidelines; though this number is growing. The countries without their own biosafety regulatory system will essentially have to follow the international agreements and treaties. Developing countries may therefore, face difficulties in the field of agricultural biotechnology as importers, exporters and producers.</p> <p>The fact that Biosafety issue is included in several international documents indicates that the world has made its decision about modern biotechnology and its application for food security and combating hunger and poverty.</p> ایمنی زیستی؛ مقررات بین‌المللی؛ کدکس الیمنتاریوس؛ پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا؛ اخلاق زیستی Biosafety, GMO, International Agreements, Bioethics, Cartagena Protocol on Biosafety, Codex Alimentarius 131 147 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-208&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Ghareyazie بهزاد قره‌یاضی ghareyazie@yahoo.com 10031947532846004543 10031947532846004543 Yes پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج. رئیس انجمن ایمنی زیستی ایران Arezoo Mottaghi آرزو متقی 10031947532846004544 10031947532846004544 No Neda Vishlaghi ندا ویشلق 10031947532846004545 10031947532846004545 No Hamid Rashedi حمید راشدی 10031947532846004546 10031947532846004546 No دانشگاه علوم پزشکی ایران