fa حق مردن یا حق کشته شدن ؟ نگاهی به موضوع قتل‌های ترحم‌آمیز <p dir="RTL">جرایم علیه تمامیت جسمانی، که از زمره جرایم خشونت‌آمیز می‌باشند، علیه جسم و جان، یعنی علیه آنچه که (برخلاف مال) تنها دارایی واقعی انسان و جزیی از وجود اوست، ارتکاب می‌یابند. از این‌رو از قدیم‌الایام در نظام‌های حقوقی مختلف، مجازات‌های سنگینی برای مرتکبان این دسته از جرایم پیش‌بینی شده است.</p> <p dir="RTL">بدیهی است هرگاه صدمات وارده به مرگ قربانی بیانجامد، به ویژه آنجا که مرتکب چنین نتیجه‌ای را به طور مستقیم یا غیرمستقیم قصد کرده باشد، بر شناعت و زشتی عمل افزوده می‌شود و برچسب قاتل بر پیشانی مجرم نقش می‌بندد. قتل، انسان را از عزیزترین دارایی وی، یعنی حیات، محروم می‌سازد و تنها جرمی است که صدمه ناشی از آن غیرقابل جبران است و آثار آن نه تنها بر خود شخص، بلکه بر دوستان و خانواده وی و حتی بر جامعه قابل توجه می‌باشد. شناعت و زشتی قتل، از جمله، در میزان مجازات این جرم در کشورهای مختلف (اعم از اعدام، قصاص، حبس ابد یا حداقل حبس طویل‌المدت) منعکس شده است.</p> <p dir="RTL">علی رغم این که، با توجه به آنچه که گفته شد، سنگینی مجازات قتل عمد قابل توجیه می‌باشد، لیکن عادلانه بودن چنین مجازاتی برای قتل‌های ترحم‌آمیزی که جهت رهایی دادن کسانی ارتکاب می‌بابد که به دلیل ابتلا به بیماری زجرآور و صعب‌العلاج زندگی سراسر رنج و مشقتی را سپری می‌کنند و خواهان مرگ خود هستند، به شدت مورد تردید است. از همین رو، در کشوری مثل هلند، قانونی در سال 2001، اجازه ارتکاب برخی از این‌گونه قتل‌ها را با وجود شرایطی داده است و در کشورهای دیگر، مثل انگلستان، علی رغم نپذیرفتن صریح چنین مسأله‌ای، در عمل راه‌هایی در قانون برای تخفیف این گونه مرتکبان وجود دارد.</p> <p dir="RTL">در این مقاله سعی در اثبات این نکته شده است که، علی رغم عدم تاثیر انگیزه شرافتمندانه در مجازات ثابت قصاص، راه‌هایی برای محکوم نکردن این‌گونه قاتلان به ارتکاب قتل عمدی و تحمیل مجازات قصاص بر آنها در حقوق ایران وجود دارد. یکی از این راه‌ها، استناد به ماده 268 &laquo;قانون مجازات اسلامی&raquo; است که در تایید آن می‌توان به نظرات برخی از فقیهان نیز استناد کرد. از اینها گذشته، راه دیگری که برای پرهیز از برخوردی همسنگ با برخورد انجام شده با قاتلان معمولی در مورد مرتکبان قتل‌های ترحم‌آمیز وجود دارد، تشکیک در احراز رابطه سببیت می‌باشد، زیرا اکثر این‌گونه قتل‌ها با &laquo;ترک فعل&raquo; رخ می‌دهد، یعنی مرتکب، مانعی در مقابل مرگ ایجاد نکرده، نه این که باعث مرگ شده باشد.</p> <p dir="RTL">در مقاله حاضر، مجموعه این راه حل‌ها به تفصیل مورد بررسی و تحلیل قرار خواهند گرفت و نتیجه گرفته خواهد شد که، علی رغم این که شاید نتوان برای کسی حق کشته شدن را قائل شد، لیکن بسیاری از موارد قتل‌های ترحم‌آمیز، عبارت از &laquo;اجازه مردن دادن&raquo; و نه &laquo;کشتن&raquo; قربانیان می‌باشد و حکم به تحقق قتل عمدی در این‌گونه موارد دادن، آسان و منصفانه نیست.</p> <p dir="LTR">Crimes against bodily integrity, as a violent crimes are those against the body and soul, i.e. the only real human assets and his existence. Hence for a long time, the different legal systems have been imposing severe penalties for their offenders.</p> <p dir="LTR">&nbsp;Obviously if the injuries to victim lead to death, especially where the perpetrator of such results directly or indirectly may have intended so, his behavior is more outrageous and the offender is called murderer. Doing homicide means depriving a man of his dearest property, named life. It is the only crime that is irreversible and its effect not only is on him but also is on his friends and family and even the community. Enormity of murder have been reflected in severity of penalties (including hanging, <em>Qisas</em> (retribution), life imprisonment or at least long prison) in various countries Considering what was said, despite that a severe punishment is justified for murder, but the fairness of capital punishment for mercy killing whose aim is only relieving patients with throughout life from suffering are strongly doubtable. So, in a country like Netherlands, some legal provisions permitted committing such action in special conditions in 2001. In other countries like Britain, in spite of prohibition of this action, Different rules provide different ways for discounting the punishments of offenders.</p> <p dir="LTR">Despite that good motivation has no role in decreasing the fixed penalties like <em>Qisas</em>, but there are some legal ways to not convicting such offenders to murder. Article 268 of &quot;Islamic Penal Code&quot; is considerable in this respect. Some great jurists also approve this view point. Additionally, another way to avoid convicting such offenders as other criminals is making doubt in &quot;causal connection&quot;: considering that the majority of these homicides are committed by omission, it may be interpreted that the only thing that the offender has done, is not making obstacles to the patient&#39;s death and he was not the cause of death.</p> <p>In this article, some solutions will be discussed and analyzed in detail, and we will result that despite no one have the right to kill others, but in mercy killings the case is often &quot;giving permission to die&quot; and not &quot;killing&quot;. Accordingly convicting a mercy killer to <em>Qisas</em> is not acceptable.</p> جنایت؛ قتل؛ رضایت؛ ترحم‌آمیز؛ قصاص Felony, Homicide, Consent, Mercifully, Retribution (Qisas) 11 30 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-211&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Mir Mohammad Sadeghi حسین میرمحمد صادقی h_sadeghi@sbu.ac.ir 10031947532846005247 10031947532846005247 Yes دانشگاه شهید بهشتی و مدیر گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق