fa حمایت قانونی از ابداعات دارویی در پرتو مطالعه‌ی تطبیقی <p dir="RTL">در میان موضوعات چالش‌برانگیز حقوق مالکیت فکری، بحث حمایت و نحوه‌ی حمایت از دارو به دلیل ارتباط آن با بهداشت و سلامت کشورهای در حال توسعه از اهمیتی ویژه برخوردار است و روزبه‌روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. فراورده‌های دارویی، گاه ناشی از ترکیب دو یا چند ماده‌ی شیمیایی یا ترکیب دو یا چند داروی موجود برای خلق دارویی جدید است و گاه از دست‌ورزی در ژن گیاهی یا حیوانی (مهندسی ژنتیک) به دست می‌آید. ظهور و رشد مهندسی ژنتیک در دهه‌های اخیر به همراه روند شتابنده جهانی شدن بازرگانی، به حقوق مالکیت فکری در سطح جهانی اهمیتی خاص بخشیده است و در این بین، بررسی ابعاد حقوقی رابطه‌ی مالکیت فکری و مهندسی ژنتیک با عنایت به نو بودن آن از یک سو و نقش آن در رشد توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی کشورها از سوی دیگر دارای ارزشی ویژه است. مهندسی ژنتیک به دانشمندان این امکان را داده است که با استفاده از ژنوم انسانی و سلول‌های گیاهی و حیوانی، فراورده‌های مفیدی چون دارو تولید نمایند و این فراورده‌ها کاربردهای بسیاری در حوزه‌ی کشاورزی و پزشکی داراست. اما آنچه مهم است کاربرد این عملیات در تولید دارو و نحوه‌ی حمایت حقوقی از این فرایند در قالب حقوق مالکیت فکری است. امروزه مهندسی ژنتیک از جایگاه ویژه‌ای در حوزه‌ی بهداشت و سلامت پایدار و فعالیت‌های مرتبط با آن برخوردار است و از آنجا که حقوق مالکیت فکری، نقطه‌ی تلاقی چهار محور حقوق، اقتصاد و توسعه، سیاست و فرهنگ می‌باشد در ابعاد مختلف این حوزه‌ها به‌ویژه در حوزه‌ی موضوع مورد مطالعه، به یکی از مهم‌ترین مباحث حقوقی بدل شده است. هدف از این مقاله بررسی قوانین کشورهای مختلف در حوزه‌ی ابداعات دارویی و مطالعه‌ی تطبیقی برای رفع مشکلات موجود است.</p> <p dir="RTL">مطالعات انجام شده درباره‌ی حمایت قانونی از ابداعات دارویی نشان می‌دهد که کشور ما فاقد دکترینی خاص در زمینه‌ی حقوق مالکیت فکری است و این مهم، همه‌ی اجزای موضوعات مورد مطالعه در حقوق مالکیت فکری به‌خصوص عرصه‌ی فناوری‌های نوین و تحولات دارویی را تحت تأثیر خود قرار داده است. تا زمانی که ما به تدوین دکترین حقوق مالکیت فکری نپردازیم و نظام جامع حقوق مالکیت فکری کشورمان را تعریف نکرده به تصویب نرسانیم مسلماً اقدامات دیگر حتی قانون‌گذاری در این زمینه نمی‌تواند مشکلات موجود را رفع کند. از این‌رو محقّقان این پژوهش تلاش کردند با نگاهی مقارنه‌ای و تطبیقی به موضوع و با آسیب‌شناسی وضع موجود به ارائه‌ی راهکارهای تقنینی و اجرایی در این زمینه بپردازند.</p> <p dir="LTR">Among the challenging issues of intellectual property law, discussed how to support and protect the drug because of its association with health in developing countries of particular importance and significance of the day incidence has been added. Pharmaceutical products, sometimes due to a combination of two or more chemical or combination of two or more existing drugs to create new drug is sometimes lost in tillage or crop animal genes (genetic engineering) is obtained. Emergence and growth of genetic engineering in recent decades with the accelerating process of globalization, trade, intellectual property rights worldwide and has given special importance in between, related legal aspects of intellectual property and genetic engineering with regard to its new one side and its role in the development of economic and social development of countries on the other hand is a special value. Genetic engineering has given scientists the possibility of using the human genome and plant and animal cells, such drugs produce useful products and applications in many agricultural areas, has the medical and Criminology. But what is important in producing the drug application process and how the legal protection of this process is in the form of intellectual property rights. Today, genetic engineering of a very special place in the field of human health and its related activities have been and where intellectual property rights, four-axis vanishing point rights, economics and development, politics and culture is, in many aspects of this particularly in areas subject areas studied, one of the most important legal issues has become. This paper reviews the rules of the&nbsp;World and the areas of pharmaceutical innovation comparative study are to address existing problems. Studies on the legal protection of pharmaceutical innovations shows that our country lacks a particular doctrine in the field of intellectual property rights and important issues about the study, all components in the supply intellectual property rights, especially new technologies and developments influencing their drug puts. Until we develop the intellectual property rights doctrine should not and comprehensive system of intellectual property rights and do not define our country certainly should not pass another, even legislative measures in this area cannot be resolver problems.</p> ابداعات دارویی؛ حقوق مالکیت فکری؛ مهندسی ژنتیک؛ سلامت عمومی Pharmaceutical innovations, Intellectual property law, Genetic engineering, Public health 11 56 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-225&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Abbasi محمود عباسی dr.abbasi@sbmu.ac.ir 10031947532846005152 10031947532846005152 Yes رئیس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دبیر انجمن حقوق پزشکی ایران Seyyed Hassan Mirhossainy سیدحسن میرحسینی 10031947532846005153 10031947532846005153 No Mansour Khakpoor منصور خاکپور 10031947532846005154 10031947532846005154 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Ladan Abbasian لادن عباسیان 10031947532846005155 10031947532846005155 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Mohammad Reaza Ahmadi محمدرضا احمدی 10031947532846005156 10031947532846005156 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Pezhman Pourzand Moghaddam پژمان پورزند مقدم 10031947532846005157 10031947532846005157 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Amir Samavati Pirouz امیر سماواتی پیروز 10031947532846005158 10031947532846005158 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Mohammad Hadi Fallahi محمد هادی فلاحی 10031947532846005159 10031947532846005159 No مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی