fa نگاهی تحلیلی به مبانی فسخ ازدواج ناشی از بیماری‌ها <p dir="RTL">فسخ ازدواج عمل حقوقی یک‌جانبه‌ای است که به موجب آن یکی از طرفین به صورت ارادی به هستی حقوقی عقد ازدواج پایان می‌دهد. قانون مدنی به تبعیت از نظر مشهور فقیهان در صورت وجود عیوب قرن، جذام، برص، افضا، زمین‌گیری و نابینایی از هر دو چشم در زن، به مرد و حقّ فسخ ازدواج و در صورت وجود عیوب جبّ، خِصا و عنن در مرد، به زن حق این فسخ را داده است. امروزه برخی از این بیماری‌ها قابلیت درمان یافته‌اند و با توجه به فلسفه و مبانی فسخ ازدواج، دلیلی بر آن به سبب این عیوب موجود نیست اما به رغم پیشرفت‌هایی که در علم پزشکی حاصل شده است هر روز شاهد بیماری‌های مسری و خطرناک‌تر از عیوب مصّرح در قانون مانند ایدز، هپاتیت <span dir="LTR">B</span> و سیفلیس هستیم که بنابر نظر متخصّصان این حرفه درمان قطعی برای این بیماری‌ها یافت نشده است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین فلسفه‌ی فسخ ازدواج مشروع به سبب بیماری‌، جلوگیری از ضرر و حرج است که مطابق قواعد فقهیِ &laquo;لاضرر&raquo; و &laquo;لاحرج&raquo;، نباید هیچ‌گونه ضرر و حرجی به کسی وارد آید. با استمداد از این مبانی می‌توان گفت که قانون‌گذار تنها از باب تمثیل به ذکر بیماری‌های موجب فسخ ازدواج پرداخته است و نیز قایل به توسعه‌ی عیوب مصّرح موجب فسخ ازدواج شد. با اتخاذ این راهکار شاید بتوان گفت که بر طبق قواعد فقهیِ &laquo;لاضرر&raquo; و &laquo;لاحرج&raquo; بین زن و مرد در استفاده از حق فسخ ازدواج تفاوت نیست و به هر دو طرف می‌توان در صورت وجود عیوب و بیماری‌های مسری و خطرناک، حق فسخ ازدواج داد.</p> <p>Termination of marriage is a unilateral legal act which according to it one of parties terminates voluntarily the marriage contract. The Iranian Civil Code in compliance with the famous opinion of Islamic jurists has granted the right to revoke marriage to man in case of diseases such as <em>Qaran</em>( protrusion of the womb), leprosy, vitiligo, <em>Efza</em>( connection of the vaginal and anal passages), disability and blindness in two eyes in woman and also the right to revoke marriage to woman in case of diseases such as <em>Jabb</em>( castration), <em>Khesa</em> (eunuchoidism ) and impotence in man. Today, some of these stipulated diseases are curable and therefore there is no reason for termination due to these diseases with regard to the bases and philosophy of marriage revocation. But despite all considerable advances in medical science, we every day see more dangerous and contagious diseases than the diseases stipulated in the Iranian Civil Law such as AIDS, HEPATITS B, SYPHILIS, etc. which according to medical specialists there is no certain cure for these diseases. It seems that, the most important philosophy of divine law concerning termination of marriage due to diseases is to prevent loss and hardship which according to Islamic jurisprudence rules of <em>Lazarar</em> and <em>Laharaj </em>nobody shall suffer any loss and hardship. Using these principles, it can be said that the legislator has only stated the diseases causing revocation of marriage by analogy and allows the extension of these diseases. By adopting this approach, perhaps it can be said that according to the mentioned above rules there is no difference in using the right of marriage termination between man and woman so that both of them can be given the right of marriage revocation in case of dangerous, contagious and incurable diseases.</p> فسخ ازدواج؛ مبانی فسخ ازدواج؛ بیماری‌های موجب فسخ ازدواج؛ قاعده‌ی «لاضرر»؛ قاعده‌ی «لاحرج» Termination of marriage, Bases for revocation of marriage, Diseases causing termination of marriage, Lazarar rule, Laharaj rule 57 90 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-226&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Taqi Rafiei محمدتقی رفیعی mtrafiei@gmail.com 10031947532846004290 10031947532846004290 Yes دانشکده‌ی حقوق، پردیس قم، دانشگاه تهران Fatemeh Habibi Nowdeh فاطمه حبیبی نوده 10031947532846004291 10031947532846004291 No