fa حقوق بهداشتی، روانی و آموزش پزشکی زندانیان با تأکید بر حقوق معتادان محبوس <p dir="RTL">مجازات حبس از دیر باز در جوامع بشری وجود داشته است. بنابر نظریه‌ی اصلاح و درمان، زندان &laquo;درمانگاه مجرمان&raquo; محسوب می‌گردد. امروزه با توجه به شکست نظریه‌ی اصلاح و درمان استفاده از حبس برای کنترل و طرد مجرمان پرخطر رواج یافته است. کارکرد زندان هرچه که باشد حقوق انسانی زندانیان باید رعایت شود. یکی از مهم‌ترین حقوق آن‌ها حقوق مربوط به سلامت و بهداشت روانی ـ جسمی آنان می‌باشد. ارائه‌ی خدمات بهداشتی درباره‌ی افراد زندانی از اهمیت بیشتری برخوردار است چرا که زندان به علت شرایط نامساعد مانند تراکم جمعیت، خشونت، کمبود نور و هوای تازه، فقر غذایی و اعمال پرخطر مانند استعمال مواد مخدر، خال‌کوبی و روابط جنسی ناسالم محیط مناسبی برای شیوع بیماری‌های واگیردار و عفونی می‌باشد. بخش بزرگی از زندانیان را معتادان به مواد مخدر تشکیل می‌دهند. درباره‌ی مجرم یا بیمار بودن فرد معتاد اختلاف نظر وجود دارد. مطابق قوانین داخلی مانند &laquo;اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر&raquo; و &laquo;اصلاحیه‌ی قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر&raquo; معتاد مادامی که برای درمان و ترک مواد اقدام نکند مجرم است. اگر هدف اصلی زندان اصلاح و درمان باشد باید لوازم و مقتضیات آن نیز فراهم شود. در غیر این صورت زندان آثار مخربی بر سلامت جسمی و روانی زندانیان خواهد داشت. در میان زندانیان، افراد معتاد با توجه به آسیب‌پذیری بیشتر روانی و جسمی نیازمند توجه و مراقبت‌های ویژه‌ای هستند. به نظر می‌رسد زندان با توجه به وضعیت ویژه‌ی معتادان، محیط چندان مناسبی برای نگهداری و درمان آنان نباشد اما واقعیت این است که بسیاری از آن‌ها در حبس به سر می‌برند و از سوی دیگر بنابر گزارش‌های خود زندانیان و سازمان زندان‌ها توزیع و مصرف انواع مواد مخدر در زندان‌ها امری شایع است. مقاله‌ی حاضر درصدد بررسی و تبیین حقوق روانی ـ بهداشتی و آموزش پزشکی زندانیان با عنایت ویژه به معتادان محبوس و با مبنا قرار دادن آیین‌نامه‌ی سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور و اسناد بین‌المللی مانند &laquo;حداقل مقررات معیار برای رفتار با زندانیان&raquo; است. نگارندگان سعی دارند راهکارهای حقوقی ـ پزشکی برای ارتقای سلامت و درمان زندانیان به صورت عام و معتادان محبوس به‌طور خاص ارائه دهند. اقداماتی چون طبقه‌بندی زندانیان و نگهداری و معالجه‌ی زندانیان مبتلا به بیماری‌های روانی و واگیردار و پرخطر به صورت اختصاصی، فراهم کردن هوا و نور بیشتر، برگزاری آموزش‌های ضمن خدمت برای کادر پزشکی زندان و زندانیان، فعال نمودن واحدهای مددکاری، روان‌شناسی و روان‌پزشکی برای آسیب‌پذیران روانی خصوصاً معتادان به مواد روان‌گردان و شیشه، متادون درمانی و درمان‌های دارویی و در اختیار قرار دادن سرنگ به معتادان تزریقی را می‌توان نام برد.</p> <p>From old time the penalty of custody had been existed in human societies. According to the theory of rehabilitation prison is considered as convict&rsquo;s clinic (infirmary).but now because of the defeat of this theory using prison for controlling and excommunicating&nbsp;&nbsp; dangerous convicts is more usual. Whatever function of prison is human rights of prisoners should be observed. One of the most important of them is the right related to their health and mental and physical hygiene.</p> <p>Giving hygienic services to convicts is more important because prison is a convenient place for contagious and infectious illnesses because of unfavorable environment like: crowd, violence, light and fresh air dearth. Malnutrition and risky works such as abusing drugs, tattoo, and unhealthy sexual relationships. A large number of convicts are addicted .there are different ideas about this issue that an addict is an ill person or a convicted one. In accordance with internal laws an addict is an offender as soon as his disuse and cures himself.</p> <p>If we consider the function of jail as a place for rehabilitation its accessories should be afforded. Otherwise prison has bad effects on offender&rsquo;s health. Since addicts are more probable for physical and mental injuries among prisoners, they need more attention. It seems that with regard to addicts special situation prisons are not suitable places for keeping addicts. But in fact more of the addicts are in prisons and on the basis of prisons organization reports distribution and use of drugs are prevalent issues .this article is going to study mental-hygienic rights and medical education rights of prisoners with a super attention to addicts and with relying on prisons organization and security and corrective measures regulation and international documents such as RMT (. Authors are trying to suggest legal-medic methods for convicts health approving and their cure in general and specially for addicts .among this suggestion we can name :detachment&nbsp;prisoners, keeping and curing prisoners stricken to mental and contagious and dangerous illnesses separately, assembling more light and fresh air, holding instructs through duties for medic cadre of prison and for prisoners, activating the aid units, psychologist and psychiatrist for mental vulnerable specially addicted to Psychoactive drugs and crystals, methadone therapy and medicine therapy and giving syringe to addicts who inject.</p> معتاد بیمار؛ متادون درمانی؛ آسیب‌پذیری Patient addicted, methadone therapy, vulnerability 107 128 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-228&slc_lang=fa&sid=1 Soodabeh Rezvani سودابه رضوانی soodabeh.rezvani@ymail.com 10031947532846004294 10031947532846004294 Yes دانشگاه شهید بهشتی Omolbanin Ramezanzadeh ام‌البنین رمضان‌زاده 10031947532846004295 10031947532846004295 No دانشگاه شهید بهشتی Saeedeh Ghasemipoor سعیده قاسمی‌پور 10031947532846004296 10031947532846004296 No دانشگاه قم