fa نسبت رابطه استناد و قاعده احسان در اسقاط مسؤولیت پزشک با نگاهی به قانون مجازات اسلامی 1392 پژوهشي Original Article <p dir="RTL">قاعده احسان و آثاری که بر موضوع و مجرای این قاعده ممکن است از لحاظ تکلیفی و وضعی تحمیل گردد، از اهمیت فراوانی برخوردار است تا جایی که بر اساس دیدگاه مشهور میان فقها و حقوقدانان، قاعده احسان مستقلاً یکی از عوامل سقوط ضمان شمرده می‌شود. بر اساس این دیدگاه، برای به جریان افتادن قاعده احسان و سقوط ضمان، لزوماً بایستی احسان قصدی و فعلی موجود باشد. بر مبنای این نظر و در مورد پزشک نیز اگر او را از مصادیق محسن فرض کنیم، هرچند که در این مورد اختلاف وجود دارد، وی فاقد مسؤولیت خواهد بود. در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 برخلاف قانون پیشین، صریحاً به این قاعده اشاره شده است و این در حالی است که در مواد دیگر و بنا بر نظرات فقهی، مبنای مسؤولیت، احراز رابطه استناد است، فلذا این شبهه ایجاد می‌شود که بالاخره، قاعده احسان مسقط مسؤولیت پزشک است یا موجب عدم احراز رابطه استناد؟ این مقاله در پاسخ به این سؤال، با تفکیک مسؤولیت پزشک به دو حالت وضعی و تکلیفی، قلمرو جریان قاعده احسان را در این دو حوزه مشخص و قصد خیرخواهانه پزشک را تنها رافع مسؤولیت تکلیفی او دانسته و وجود احسان در فعل را باعث سقوط ضمان وی می‌داند، ضمن این‌که با نقد نظر موجود مبنی بر استقلال قاعده احسان در سقوط ضمان، تأثیرگذاری قاعده احسان را مستلزم عدم وجود رابطه استناد دانسته و در واقع به احراز استناد در توجه مسؤولیت به محسن، موضوعیت می‌دهد و احسان را در ارتباط با استناد و در طریقیت احراز آن مؤثر می‌داند.</p> <p>Ehsan Rule and the effects on it in terms of compensatory and non-compensatory liabilities are of great importance; to the extent that it independently and initially revokes the liability based on a famous view among jurists and Jurisprudents. Based on the mentioned-view, in order to trigger Ehsan Rule and termination of liability, intentional and actual benefaction should necessarily exist. Despite the existing disputes, if we consider the physician as an example of Mohsen (benefactor) he or she will not be counted as liable. This rule is explicitly mentioned in Islamic Penal Code 1392, unlike the previous law. In previous articles and juridical rulings, causality relationship is a basis for liability; therefore there is doubt whether Ehsan Rule finally revokes medical liability or doesn&#39;t obtain causality relationship.</p> <p>This paper, in response to this question, separates medical liability to compensatory and non-compensatory liabilities. It determines the scope of this rule in these two areas and considers the good intention of a physician as the only factor of invalidity for his or her mandatory liabilities and deems Ehsan in his or her act as the cause of liability termination. Meanwhile by criticizing this view-independence of Ehsan Rule in liability termination-It is believed that the effectiveness of Ehsan Rule requires lack of causality relationship and supposes it effectiveness in relation to causality.</p> <p>Please cite this article as: Sadeghi MH, Ghani K, Mirzaei M, Bagherzadegan A. Examination of Embryo and Gamete Cryopreservation Contracts: (Fundamental Conditions of Validity, Parties&#39; Obligations, Sanctions and Dissolution Forms). Iran J Med Law 2016; 10(38): 73-104.</p> مسؤولیت پزشک, احسان, سقوط ضمان, رابطه استناد Medical Liability, Ehsan (Benefaction), Termination of Liability, Causality Relationship 73 104 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-301&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hadi Sadeghi محمدهادی صادقی 10031947532846005318 10031947532846005318 No Faculty of Law and Political Science, University of Shiraz, Shiraz, Iran دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Keyvan Ghani کیوان غنی 10031947532846005319 10031947532846005319 No Faculty of Law and Political Science, shiraz University, Shiraz, Iran دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Mohammad Mirzaei محمد میرزایی md92.mirzaei@gmail.com 10031947532846005320 10031947532846005320 Yes Faculty of Law and Political Science, shiraz University, Shiraz, Iran. (Corresponding author) دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. (نویسنده مسؤول) Amir Bagherzadegan امیر باقرزادگان 10031947532846005321 10031947532846005321 No Department of Law, Payame Noor University, Delijan, Iran دانشگاه پیام نور، دلیجان، ایران