fa ماهیت نهاد دیه از منظر فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family: tahoma;">در این مقاله، ماهیت دیه به عنوان یکی از نهادهای حقوقی مورد پذیرش اسلام، مورد بررسی قرار گرفته است. آیا دیه نهادی مدنی است که به منظور جبران خسارت‌ها و زیان‌هایی که در نتیجه عمل مرتکب به بزه‌دیده یا اولیای او وارد شده، پرداخت می‌شود یا ماهیتی جزایی دارد تا در زمره مجازات‌ها قرار گیرد و به عنوان کیفری بر مرتکب برای تنبه و احساس درد و رنج وی اعمال ‌شود.‌ در راستای پاسخ به این پرسش چهار نظریه طرح و بیان شده است. نخست آنکه دیه دارای ماهیت صرفاً کیفری است؛ دیگر آنکه دیه صرفاً از ماهیتی حقوقی (در باب مسؤولیت مدنی و ضمان ناشی از ایراد خسارت) برخوردار است. برخی نیز قائل به تفکیک در ماهیت آن شده‌اند. نگارنده بر این باور است که دیه دارای ماهیت تلفیقی است، یعنی از یکسو مجازات است و از سویی نیز به عنوان جبران خسارت محسوب می‌گردد. پاسخ این سؤال هر چه که باشد، علاوه بر آثار متفاوتی که بر قبول هر نظریه مترتب می‌شود، نتایجی از جمله جواز یا عدم جواز اخذ خسارت مازاد بر دیه را در پی دارد که خود، مطمح نظر و محل مناقشه بسیاری از صاحب‌نظران بوده و هست‌.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">This article studies the nature of blood money (Dia) in Islamic jurisprudence. There is a question whether blood money (Dia) is a punishment or it is solely compensation. There are four different views in this respect. Some believes it is only a punishment, others say it is only compensation. Some others say that we should divide it into two various parts; thus it is sometimes punishment and sometimes is compensation. The researcher believes it has double nature: it is both punishment and compensation. If one chooses any of these responses, there would be various results. One of the most important results is whether to gain compensation in addition to blood money is permissible or not.<br> <br> Please cite this article as: Ommi A. Nature of Blood Money in Islamic Jurisprudence and Iranian Criminal Law. Iran J Med Law 2018; 11(43): 47-68.<br> &nbsp;</div> دیه, خسارت, مجازات Blood money, Compensation, Punishment 47 68 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-356&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Ommi احمد امی Ahmad.Ommi@Yahoo.com 10031947532846006967 10031947532846006967 Yes Private Law and Member of the Iranian Association of Medical Law, city, Iran عضو انجمن علمی حقوق پزشکی ایران، تهران، ایران