fa مدل سنجش فساد نظام بهداشت و درمان ایران پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family: tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> همه کشورهای دنیا بر اساس گزارش مراجع و نهادهای بین‌المللی سنجش‌کننده فساد نظیر سازمان ملل، بانک جهانی و سازمان شفافیت بین‌الملل کم و بیش با پدیده فساد دست به گریبان هستند و هیچ کشوری را نمی‌توان یافت که دارای نسبتی از فساد در خود نباشد. بر اساس گزارش‌های <span style="letter-spacing: -0.1pt;">متنوعی که سالانه و یا چند سال یک‌بار توسط سازمان‌های بین‌المللی منتشر می‌شود، بخش‌های</span> مختلف یک جامعه اعم از صنعت، تجارت، فرهنگ، حکومت، آموزش، بهداشت و... می‌توانند با پدیده فساد دست به گربیان باشند، هرچند که میزان فساد رایج در هر بخش و هر کشور متفاوت است، اما اختصاص‌یافتن گزارش‌های خاص به بخش بهداشت و درمان بیانگر این امر بوده است که مسأله فساد در نظام سلامت تمامی کشورهای دنیا، به عنوان مشکل موجود امری جاری است. نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران نیز از این مشکل مبرا نبوده است، باید مورد توجه و تأمل قرار گیرد و با مطالعه دقیق و منسجم، مسائل فساد درنظام سلامت کشور شناسایی و راه‌ حلی درخور برای آن یافته شود. در این پژوهش، هدف ارائه مدلی جامع و معنی‌دار جهت سنجش فساد در نظام بهداشت و درمان کشور است.<br> <strong>روش:</strong> پژوهش حاضر در دو بخش و به صورت پژوهش ترکیبی (کیفی ـ کمی) انجام شده است. بر این اساس در بخش اول از روش پژوهش کیفی فراترکیب سندلوسکی و باروسو و در بخش دوم با استفاده از روش پیمایش نیز با بهره‌گیری از ارزیابی روایی محتوا (<span dir="LTR">CVR - CVI</span>)، تبیین مدل سنجش فساد میسر گردید. در ادامه به منظور کاربردی‌نمودن و ارزیابی مدل، تعداد 110 پرسشنامه بین کارکنان (کارمندان و مدیران) نظام بهداشت و درمان به صورت نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب گردیده بودند، توزیع و با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی مدلسازی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل انجام گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> فساد اداری در نظام بهداشت و درمان با توجه به مطالعات میدانی و اسنادی صورت گرفته، دارای ابعاد شش‌گانه از جمله، مالی، ارتباطی ـ تعاملی، سوء استفاده و تربیت نیروی انسانی، دستگاه نظارتی، اسناد و سوابق و فرهنگ کار شناخته شد که هر کدام دارای شاخص‌های خاص اندازه‌گیری هستند.<br> <strong>بحث و نتیجه‌گیری: </strong>مدل تحقیق که بر اساس تأثیرات متغیرهای تحقیق اعم از متغیر مستقل، وابسته حاصل گردید، نشان داد بین مؤلفه‌های هر یک از متغیرها ارتباط مثبت و معنی‌داری وجود دارد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and aim</strong><strong>:</strong> According to reports of the international institutions on corruption assessment such as the United Nations, the World Bank, and Transparency International, all countries around the world, more or less, suffer from the phenomenon of corruption. According to various annually published reports by international organizations, different sectors of a society including industry, commerce, culture, government, education, health, etc. could be involved in the phenomenon of corruption. Although the level of corruption is different by sector and country, some of special reports determine healthcare system currently involved and potentially vulnerable to corruption. The healthcare system of the Islamic Republic of Iran has not been immune from this problem as well. So corruption bottleneck needs to be studied deeply and removed. The goal of study is to define a comprehensive and meaningful model for assessing the corruption in Iran&rsquo;s Health care system.<br> <strong>Method:</strong> This study is performed in two parts as a mixed research method (qualitative and quantitative). Accordingly, in the first part, using Sandelowski and Barroso qualitative meta-synthesis research methods, and in the second part, using the survey method and by utilizing from content validity evaluation (CVR and CVI), explanation of the corruption measurement model was performed. Then for applicability and model evaluation, 110 questionnaires were distributed among staffs (employees and managers) of the Healthcare system who are selected via stratified sampling. Then the analysis was performed using the exploratory factor analysis of the structural equations modeling.<br> <strong>Finding:</strong> 6 dimensions were identified as main dimension of assessing model with especial indexes from document review and field studies. These dimensions are included Financial Corruption, relation and cooperation Corruption, Procedures and document corruption, misuse of position and poor quality of human resource education, controlling organs and department, organization and working culture etc.<br> <strong>Conclusion:</strong> Finally, the research model obtained based on impacts of both independent and dependent variables, showed a significant positive correlation between components of each variables.<br> <br> Please cite this article as: Mardali M, Nasiripoor AA, Masoudi Asl E, Abedi Jafari H. Model of Corruption Measurement for Islamic Republic of Iran&rsquo;s Healthcare System. Iran J Med Law 2018; 11(43): 127-146.</div> فساد, سیاست‌های کلی نظام اداری, نظام بهداشت و درمان Corruption, General Policy of Administrative System, Healthcare System 127 146 http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-360&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Mardali محسن مردعلی 10031947532846006146 10031947532846006146 No Candidate of Health Services Management, Islamic Azad University, Faculty of Science and Research, Tehran, Iran مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Amir Ashkan Nasiripour امیر اشکان نصیری‌پور nasiripour@srbiau.ac.ir 10031947532846006147 10031947532846006147 Yes Department of Health Services Administration, گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول) Iravan Masoudi Asl ایروان مسعودی اصل 10031947532846006148 10031947532846006148 No PH.D of Health Services Management, Majles Research Center, Tehran, Iran دکتری مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران Hasan Abedi Jafari حسن عابدی جعفری 10031947532846006149 10031947532846006149 No Retired member of Tehran University, Tehran, Iran عضو هیأت‌علمی بازنشته دانشگاه تهران، تهران، ایران