1- جهاد دانشگاهی، واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.،
3- گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه امام صادق (ع)، پردیس خواهران، تهران، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: درمان و سلامت یک حق بنیادین بشر است و تمام افراد، حق دسترسی به مراقبتهای حداقلی مناسب (به ویژه در زمان بحرانهایی مانند کرونا) را دارند. رفع نابرابریهای جهانی درمانی باید به عنوان یک اولویت مد نظر قرار گیرد. سازمانهای بینالمللی، دولتها و حتی افراد بر اساس اسناد و رویههای بینالمللی دارای تعهدات و مسئولیتهایی در رابطه با حوزه سلامت هستند که به موجب آن باید در مقابل جامعه بشری پاسخگو باشند. در شرایط بحرانی مثل شیوع بیماریهای همهگیر همچون ویروس کرونا، این نهادها مسئولیتی دوچندان دارند و موظف به جبران خسارات ناشی از فعل یا ترک فعل خود هستند. در این نوشتار ابعاد حقوقی ویروس کرونا در بخشهای مختلف حقوق بینالملل، اعم از همکاری بینالمللی ناشی از تعهدات بینالمللی، مسئولیت بینالمللی، حل و فصل اختلافات و نیز حقوق بینالملل بشر از منظر حق دسترسی به داروهای اساسی مورد تأمل و بررسی قرار میگیرد.
روش: در تحقیق حاضر، توصیفی ـ تحلیلی است که به صورت کتابخانهای، به بررسی قوانین و مقررات موجود در نظام حقوقی بینالمللی در زمینه بیماریهای واگیر پرداخته است.
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بیطرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافتهها: برای مدیریت بحران بیماریهای همهگیر نیاز به توزیع جامع و عادلانه مسئولیت عینی و پایدار کشورها، سازمانهای بینالمللی و بازیگران غیر دولتی است. بسترهای حقوقی لازم برای اجرای غیر سیاسی مقررات حوزه سلامت از سوی سازمانهای بینالمللی به ویژه سازمان بهداشت جهانی باید فراهم گردد.
نتیجهگیری: با توجه به آمرهبودن حق حیات، در صورت تعارض بین مقررات تحریمی یک سازمان بینالمللی، به نظر میرسد مفاد منشور ملل متحد در الزام دولتهای عضو به رعایت تصمیمهای شورای امنیت، قابل استناد نبوده و به طریق اولی کشورها نیز از ابزار تحریم نمیتوانند علیه سلامت انسانها که در قلمرو یک کشور قرار دارند، استفاده نمایند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1402/8/22 | پذیرش: 1403/8/21