1- گروه حقوق، دانشگاه عدالت، تهران، ایران.،
2- . گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده:
زمینه و هدف: بیماری عصبی پنیک عمدتاً در بین زنان شایع بوده که متقارن با حس افسردگی و پرخاشگریهای مکرر میباشد. در صورت بارداری زن، امکان آسیب به جنین، توسط وی وجود دارد. در خصوص مسئولیت کیفری این زنان رویه خاصی وجود ندارد. در این پژوهش وضعیت مذکور در سه نظام حقوقی ایران، عراق و سوریه مورد مطالعه قرار گرفته است.
روش: این پژوهش به روش تحلیلی ـ توصیفی انجام شده و هدف، مطالعه تطبیقی اثر بیماری پنیک بر مسئولیت کیفری سقط جنین در ایران، عراق و سوریه میباشد.
ملاحظات اخلاقی: در تمامی مراحل نگارش، مطابق با اصول تحقیق عمل گردید.
یافتهها: حسب آخرین یافتههای علمی، در صورت تشدید بیماری پنیک از حد نرمال، اراده مختل شده و اعمال مجرمانه به صورت غیر ارادی انجام میشود. در رویه قضایی کشور که مجازات سقط جنین عمدتاً به دیه خلاصه شده و در مواردی معدود شامل تعزیر و قصاص میگردد، عمدی تلقیشدن سقط جنین اثر حقوقی قابل توجهی ندارد. در نظام حقوقی سابق سوریه به محض تشخیص سبق این بیماری، مسئولیت کیفری رفع میشد، لیکن در نظام حقوقی جدید مسئولیت مطلق برای این فعل مجرمانه ملحوظ است. در نظام حقوقی عراق، تشخیص وجود این بیماری و فعالشدن آن در زمان سقط جنین، مستوجب رفع مسئولیت کیفری میگردد.
نتیجهگیری: حسب قواعد انتساب مسئولیت کیفری در کشور ما، همچنین با توجه به امکان قصاص و تعزیر ساقط جنین و احتمال تغییر قوانین در آینده، نیاز است که شدت بیماری پنیک در لحظه سقط جنین مورد ارزیابی قرار گرفته و در صورت عبور از حد مشخص، مسئولیت کیفری مادر جنین به طور کامل رفع گردد. به عنوان اقدامی پیشگیرانه نیاز است که تا زمان افاقه مادر، از بارداری ممانعت صورت گیرد. اقدام پیشگیرانه تنها در نظام قضایی سابق سوریه مشهود بوده و دولت عراق نیز اقدام قاطعی در این خصوص انجام نداده است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1404/6/8 | پذیرش: 1404/10/9