1- گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2- .گروه حقوق، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: با گسترش ویروس کرونا در اواخر سال 2019، شیوع پاندمیهای کشنده، بار دیگر به عنوان تهدیدی برای حیات انسانی مورد توجه قرار گرفتند و سازمان جهانی بهداشت نیز با اعلام وضعیت اضطراری بهداشتی جهانی، دولتها را به رعایت مقررات بینالمللی و اقدامات احتیاطی فراخواند. از آنجا که شیوع ویروس منشأ پاندمی کشنده ممکن است ناشی از اقدامات یک یا چند دولت باشد، هدف پژوهش حاضر این است که از منظر حقوق بینالملل، مبانی ممکن برای ارزیابی مسئولیت بینالمللی دولتها را ارزیابی نماید.
روش: در این پژوهش، گردآوری اطلاعات با روش کتابخانهای و پردازش آنها با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است و روش استنتاج نیز استنتاج منطقی حقوقی با تکیه به منابع حقوق بینالملل است.
ملاحظات اخلاقی: نویسندگان این مقاله کاملاً به اصول اخلاقی، صداقت، بیطرفی و حقوق مالکیت مادی ـ معنوی پایبند بودهاند.
یافتهها: پژوهش حاضر نشان میدهد که علاوه بر منابع تعهد در حقوق بینالملل که نقض آنها موجب مسئولیت بینالمللی است، ارتکاب اعمالی که در حقوق بینالملل منع نشده، ولی منجر به خسارت به سایر دولتها میشود نیز میتواند در صورت بروز یک پاندمی مهلک مبنای مسئولیت بینالمللی دولت باشد.
نتیجهگیری: عدم ایفای تعهدات ناشی از مقررات بهداشتی بینالمللی مصوب سازمان جهانی بهداشت، از جمله تعهد به همکاری بینالمللی و تعهد به پیشگیری در کنار نقض تعهدات بینالمللی حقوق بشر مبانی عمده مسئولیت بینالمللی ناشی از شیوع پاندمی کشنده هستند. همچنین اقداماتی که در حقوق بینالملل منع نشدهاند، از جمله در حوزه حقوق غذا یا حقوق حیوانات، در صورت بروز خسارت فراسرزمینی میتواند منجر به مسئولیت دولت ذیربط شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1403/6/19 | پذیرش: 1403/10/17