Mousavizadeh S, Kalantari Daroonkela K, Esmaeili A A. A Critical Assessment of the Law on the Protection of Children and Adolescents from the Perspective of the Right to Health of Children
in Conflict with the Law under International Instruments. , MLJ. 2026; 20 (61) :672-682
URL:
http://ijmedicallaw.ir/article-1-1880-fa.html
موسویزاده سمانه، کلانتری درونکلا کیومرث، اسمعیلی علیاکبر. آسیبشناسی قانون حمایت از اطفال و نوجوانان از منظر حق بر سلامت کودکان معارض با قانون در اسناد بینالمللی. ، مجله علمی پژوهشی حقوق پزشکی. 1405; 20 (61) :672-682
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-1880-fa.html
1- گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.،
2- گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
چکیده:
زمینه و هدف: حق بر سلامت از زمره بنیادینترین حقوق کودکان به صورت کلی محسوب میشود. این حق در ارتباط با کودکان معارض با قانون که بنا به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، در اثر یکی از وضعیتهای مخاطرهآمیز مرتکب جرم شدهاند، اهمیت بیشتری پیدا میکند، اگرچه در این قانون به مصادیقی از حق بر سلامت کودکان معارض با قانون و تکالیف دستگاههای مختلف، از جمله دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان قوه قضاییه، سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) توجه شده است، اما تکالیف و تعهدات وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی به مواردی همچون تدوین دستورالعملهای بهداشت کار، پذیرش و درمان فوری اطفال و نوجوانان و... محدود شده است، ضمن اینکه مشخص نیست که برخی از تکالیف وزارت بهداشت بر اساس این قانون به چه نحوی محقق میشوند. برای نمونه «پوشش کامل بیمه سلامت برای تمامی اطفال و نوجوانان ساکن ایران» که استفاده از لغت سکونت نشان میدهد که علاوه بر اتباع ایرانی، کودکان و نوجوانان بیگانه ساکن در ایران را نیز شامل میگردد.
روش: روش این پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است و روش گردآوری اطلاعات نیز بر مبنای منابع کتابخانهای و اسنادی است.
ملاحظات اخلاقی: در این پژوهش، تمامی اصول اخلاقی، از قبیل امانتداری، صداقت و اصالت متن رعایت گردیده است.
یافتهها: اطفال و نوجوانان بخش گسترده و بسیار حساسی از هر جامعه را تشکیل میدهند که هرگونه آسیب و جرم علیه آنها میتواند آثار بلندمدت سوئی هم بر فرد هم بر خانواده و هم بر جامعه دربر داشته باشد. در این راستا، اگرچه از زمان تصویب قانون مجازات عمومی 1304 تا پیش از قانون حمایت از اطفال و نوجوانان 1399، مقررات پراکنده مختلفی در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان به تصویب رسید، اما قانون حمایت از اطفال و نوجوانان 1399 نخستین قانون جامعی بوده است که به حمایت از اطفال و نوجوانان با رویکرد متفاوت پرداخته است. در مقابل، در اسناد بینالمللی به ویژه کنوانسیون بینالمللی حقوق کودک و اسناد اتحادیه اروپایی تأکید شده است که دولتها در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان باید رویکرد بزهدیدهشناسی حمایتی را دنبال نمایند.
نتیجهگیری: نتیجه تحقیق حاضر بدینصورت است که از زمره نوآوریهای قانون فوقالذکر، تفکیک دوران طفولیت از نوجوانی و افتراقیکردن پارهای از اقدامات حمایتی بر مبنای همین تفکیک بوده است، ضمن اینکه ضمانت اجراهای کیفری نیز در قبال کوتاهی مراقبین کودک و نوجوانان به تفکیک مشخص شده است. از این رو، به نظر نمیرسد که بتواند در حال حاضر، سیاست جنایی ایران در قبال حمایت از کودکان و نوجوانان را بهمانند قبل به صورت یکسان در نظر گرفت، بلکه در هر مورد بایستی به صورت جداگانه و افتراقی در نظر گرفته شود. با این حال، این قانون نتوانسته رویکرد پیشگیرانه و بازدارنده را در این زمینه ایفا کند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
دریافت: 1403/6/28 | پذیرش: 1403/11/28