دوره 19، شماره 60 - ( 1-1404 )
جلد 19 شماره 60 صفحات 832-812 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Attarieh S, Attarieh M A, Kalantary Daroonkola K, Saadeghi A. Evaluating the Liability of Physicians under the Scope of Differentiating the Concepts of Non-Criminal Fault or Error and Fault. MLJ 2025; 19 (60) :812-832
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-1904-fa.html
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-1904-fa.html
عطاریه سارا، عطاریه محمدعلی، کلانتری درونکلا کیومرث، صادقی آزاده. ارزیابی مسئولیت پزشک در پرتو بازشناسی مفاهیم قصور و تقصیر. مجله علمی پژوهشی حقوق پزشکی. 1404; 19 (60) :812-832
1- گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.،
2- گروه فقه و اصول، حوزه علمیه فیضیه، قم، ایران.،
2- گروه فقه و اصول، حوزه علمیه فیضیه، قم، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: رضایت و برائت در حوزه حقوق پزشکی، این تصور را ایجاد میکنند که بیمار از حمایتهای قانونی محروم شده و پزشک مجاز به هرگونه اقدامی است. از سوی دیگر، برخی پزشکان ممکن است نگران باشند، حتی با وجود اخذ رضایت، همچنان با هر نوع خطا، ولو غیر قابل پیشگیری، به حبس محکوم میگردند. در پژوهش حاضر قصور، تقصیر، برائت و ارتباط آنها با دیه، حبس و بار اثبات، مورد بررسی قرار میگیرد.
روش: این مطالعه با روش تحلیلی ـ توصیفی مطالعات اسنادی انجام شده است.
ملاحظات اخلاقی: پژوهش با رعایت اصول انسانی و اخلاق، از جمله «بیطرفی» تدوین شد، به علاوه مثالهای پزشکی این پژوهش ممکن است دچار ایراداتی باشند که خارج از حیطه تخصص اینجانبان است. هدف، شرح مفاهیم قصور، تقصیر، اضطرار و تأثیر برائت بر مسئولیت است.
یافتهها: تبصره 1 ماده 495 قانون مجازات اسلامی به طور ضمنی به تفاوت قصور و تقصیر اشاره میکند، به علاوه به پزشکان اطمینان میدهد اگر حین عمل با عوارضی غیر منتظره مواجه شوند، در صورت رعایت استاندارد پزشکی، مسئولیتی نخواهند داشت. منتهی تعریفی از تفاوت قصور و تقصیر، ارتباط آنها با اخذ برائت و میزان مسئولیت پزشک ارائه نشده است.
نتیجه گیری: با مطالعه تطبیقی مبانی فقهی شریعت اسلام، قوانین کشور فرانسه و قوانین ایران، استنباط میشود در حقوق ایران، خطاهای پزشکی به «قصور» و «تقصیر» تفکیک میشوند. رضایت و برائت دو امر مستقل هستند. رضایت به معنی اذن بیمار به درمان است. برائت به معنی ابرای پزشک از خطاهای غیر قابل اجتناب (نه تقصیر) میباشد. اخذ برائت تأثیری در تغییر بار اثبات دعوا نداشته، ولی بر میزان مسئولیت پزشک مؤثر است. اشتباه پزشک در صورت اخذ برائت، ضمانآور نیست. بدون اخذ برائت، محکومیت به پرداخت دیه را در پی دارد، ولی موجب تعزیر (حبس یا جایگزین حبس) نمیباشد. در مقابل اگر خسارت برای پزشکان متعارف، قابل پیشبینی بود و با این وجود پزشک اقدام به آن رفتار کرد، مصداق تقصیر بوده و اخذ برائت نیز بیفایده است.
روش: این مطالعه با روش تحلیلی ـ توصیفی مطالعات اسنادی انجام شده است.
ملاحظات اخلاقی: پژوهش با رعایت اصول انسانی و اخلاق، از جمله «بیطرفی» تدوین شد، به علاوه مثالهای پزشکی این پژوهش ممکن است دچار ایراداتی باشند که خارج از حیطه تخصص اینجانبان است. هدف، شرح مفاهیم قصور، تقصیر، اضطرار و تأثیر برائت بر مسئولیت است.
یافتهها: تبصره 1 ماده 495 قانون مجازات اسلامی به طور ضمنی به تفاوت قصور و تقصیر اشاره میکند، به علاوه به پزشکان اطمینان میدهد اگر حین عمل با عوارضی غیر منتظره مواجه شوند، در صورت رعایت استاندارد پزشکی، مسئولیتی نخواهند داشت. منتهی تعریفی از تفاوت قصور و تقصیر، ارتباط آنها با اخذ برائت و میزان مسئولیت پزشک ارائه نشده است.
نتیجه گیری: با مطالعه تطبیقی مبانی فقهی شریعت اسلام، قوانین کشور فرانسه و قوانین ایران، استنباط میشود در حقوق ایران، خطاهای پزشکی به «قصور» و «تقصیر» تفکیک میشوند. رضایت و برائت دو امر مستقل هستند. رضایت به معنی اذن بیمار به درمان است. برائت به معنی ابرای پزشک از خطاهای غیر قابل اجتناب (نه تقصیر) میباشد. اخذ برائت تأثیری در تغییر بار اثبات دعوا نداشته، ولی بر میزان مسئولیت پزشک مؤثر است. اشتباه پزشک در صورت اخذ برائت، ضمانآور نیست. بدون اخذ برائت، محکومیت به پرداخت دیه را در پی دارد، ولی موجب تعزیر (حبس یا جایگزین حبس) نمیباشد. در مقابل اگر خسارت برای پزشکان متعارف، قابل پیشبینی بود و با این وجود پزشک اقدام به آن رفتار کرد، مصداق تقصیر بوده و اخذ برائت نیز بیفایده است.
واژههای کلیدی: شرط عدم مسئولیت، قتل غیر عمد، درمان اشتباه، تشخیص نادرست، حقوق پزشکی، موازین فنی و علمی
نوع مطالعه: پژوهشي |
دریافت: 1403/6/29 | پذیرش: 1403/11/10
دریافت: 1403/6/29 | پذیرش: 1403/11/10
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
