دوره 20، شماره 61 - ( 1-1405 )
جلد 20 شماره 61 صفحات 618-606 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Teymouri M, Asadinezhad S M, Jafarian V. Rethinking Physician Liability in the Use of Artificial Intelligence–Based Medical Technologies: A Medico-Legal Perspective. MLJ 2026; 20 (61) :606-618
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-2074-fa.html
URL: http://ijmedicallaw.ir/article-1-2074-fa.html
تیموری مهرداد، اسدینژاد سیدمحمد، جعفریان وهب. بازاندیشی نظریه مسئولیت و ضمان پزشک در استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی از منظر حقوق پزشکی. مجله علمی پژوهشی حقوق پزشکی. 1405; 20 (61) :606-618
1- پژوهشگر پسادکتری حقوق پزشکی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.،
2- دانشیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3- . استاد گروه زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.،
2- دانشیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3- . استاد گروه زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.،
چکیده:
زمینه و هدف: امروز با پیشرفت فناوریهای نوین، از جمله هوش مصنوعی در حوزه درمان و اینکه اساساً نحوه مسئولیت و ضمان پزشک در صورت بروز حادثهای برای بیمار با امعان نظر به اینکه طیف گستردهای از افراد مختلف، علاوه بر پزشک، از جمله برنامهنویس، شرکت سازنده و یا خود هوش مصنوعی خودآموز در پیشبرد روند درمان نقش دارند، بدینسان بررسی وضعیت حاکم بر مسئولیت و ضمان پزشک در استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در درمان با توجه به تحولات صورتگرفته از منظر حقوق پزشکی امری ضروری است.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی، مطالب جمعآوری و تجزیه و تحلیل شدهاند.
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله جنبههای اخلاقی شامل حفظ اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: مسئولیت و ضمان پزشک در ماده 495 قانون مجازات اسلامی (دیات) در خصوص تلف یا صدمه بدنی در صورتی که عمل مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی نباشد، پیشبینی شده است. از سویی نیز مستفاد از مواد 290 الی 293 قانون مجازات اسلامی (قصاص) در صورت ارتکاب جرم علیه تمامیت جسمانی انسانها توسط هوش مصنوعی، نمیتوان آن را مسئول دانست و مجازات کرد، زیرا نه درکی از اعمال خود دارد و نه درکی از مجازات، اما میتوان بر اساس مواد 501 و 526 قانون مجازات اسلامی (دیات)، شخص برنامهنویس یا شرکت سازنده و یا کاربر را مسئول اعمال آن دانست «چه به صورت عمد چه غیر عمد جنایتی رخ داده باشد» و مجازات را بر آنها بار کرد.
نتیجهگیری: هر پزشکی که تصمیمی در رابطه با استفاده از هوش مصنوعی اتخاذ میکند، نمیتواند استدلال کند که اطلاعات یا دانش فنی کافی برای اجتناب از مسئولیت ندارد، بلکه مسئول آزمایش و ممیزی مواردی است که توسط سیستم مبتنی بر هوش مصنوعی تولید میشود. بنابراین این عمل را از جمله موازین فنی دانست که بایستی در عمل پزشک رعایت شود.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی، مطالب جمعآوری و تجزیه و تحلیل شدهاند.
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله جنبههای اخلاقی شامل حفظ اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: مسئولیت و ضمان پزشک در ماده 495 قانون مجازات اسلامی (دیات) در خصوص تلف یا صدمه بدنی در صورتی که عمل مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی نباشد، پیشبینی شده است. از سویی نیز مستفاد از مواد 290 الی 293 قانون مجازات اسلامی (قصاص) در صورت ارتکاب جرم علیه تمامیت جسمانی انسانها توسط هوش مصنوعی، نمیتوان آن را مسئول دانست و مجازات کرد، زیرا نه درکی از اعمال خود دارد و نه درکی از مجازات، اما میتوان بر اساس مواد 501 و 526 قانون مجازات اسلامی (دیات)، شخص برنامهنویس یا شرکت سازنده و یا کاربر را مسئول اعمال آن دانست «چه به صورت عمد چه غیر عمد جنایتی رخ داده باشد» و مجازات را بر آنها بار کرد.
نتیجهگیری: هر پزشکی که تصمیمی در رابطه با استفاده از هوش مصنوعی اتخاذ میکند، نمیتواند استدلال کند که اطلاعات یا دانش فنی کافی برای اجتناب از مسئولیت ندارد، بلکه مسئول آزمایش و ممیزی مواردی است که توسط سیستم مبتنی بر هوش مصنوعی تولید میشود. بنابراین این عمل را از جمله موازین فنی دانست که بایستی در عمل پزشک رعایت شود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
دریافت: 1405/1/26 | پذیرش: 1405/2/31
دریافت: 1405/1/26 | پذیرش: 1405/2/31
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
